Savaş kârlı bir iş. Hepsi bu. Bir motor, biraz kaporta alırsın; 25 bin dolara araba satarsın. Dört çeker eklersin, olur 50 bin. Biraz lüks katarsın, 80 bin. Ama askere gelince? Daha kaba, daha dayanıklı, üstelik lüksten arındırılmış versiyonu 150 bin dolara satarsın. Uçaklarda da hikâye farklı değil. Maliyeti birkaç yüz bin dolar olan bir cihaz, makyajlanır, “askerî teknoloji” etiketi yapıştırılır ve yüz milyonlar seviyesinde fiyatlandırılır. Aradaki fark mı? Sadece üreticinin kârı değil. Politikacılara “seyahat”, “seçim desteği” gibi kalemlerle dağıtılan ciddi bir pay da buradan çıkar.
Ekonomist Prof. Jeffrey Sachs bunu daha akademik bir dille anlatıyor: ABD’de milletvekilleri ucuz. Bir temsilciye birkaç yüz bin, bilemedin birkaç milyon dolar destek verirsin; karşılığında trilyon dolarlık ekonominin dümenine dokunursun. Denklem basit: milyon koy, milyarlar al.
Bu düzen yıllardır işlemiyor mu? AIPAC gibi yapılar üzerinden ABD siyasetini etkilemek, bir koyup bin almak—artık adına ne derseniz—on yıllardır sürdürülen bir yöntem. Havuç var, sopa (Epstein) var; isteyen istediğini seçer. Bu yüzden İran “terörist”, İsrail ise her koşulda “meşru” ilan edilir. Bu yüzden Netanyahu sahneden inse bile, yerine gelmesi muhtemel Naftali Bennett bir yandan yenilgiden söz ederken diğer yandan yeni hedefler gösterir.
Ve sahnede bir de Trump var. Her şeyi altüst eden, diplomasiyi kökten değiştiren bir figür. Müttefiklerine hakaret ederek strateji kurduğunu düşünen bir anlayış. Fransa liderine, eşine, Suudi veliahdına yönelik sözleri (kiss my ass) hâlâ hafızalarda.”. Çinliler savaşa müttefiklerine hakaret ederek başlayan doktrinini kendi bilge isimleri Sun Tzu’ya benzeterek Don Tzu doktrini olarak trollediler bile!
Her şeyi parayla ölçen bir zihniyet, İran gibi dirençli aktörleri anlamakta zorlanıyor. Bu yüzden F35’ler, sahaya sürülmeden bekliyor. Uçak gemileri riskten uzak tutuluyor.
Öte yandan bölge ülkeleri -İran, Pakistan, Rusya, Hindistan, Çin ve Türkiye- gerçekten ortak ve kararlı bir barış önerisi geliştirebilse, denklemi değiştirebilir. Tarihsel iddialar ila Kuveyt’in Irak ile birleşmesinde, İran’ın Hürmüz boğazındaki adasına kavuşmasında Türkmen şehirleri Musul ve/veya Kerkük’ün Türkiye ile birleşmesinde, Trump amcaya Hürmüz’den geçiş önceliği verilmesinde ve birlik olunca İsrail hariç herkesin kolayca uzlaşacağı 1967 sınırlarına çekilmesinde mutabık kalınabilir. ABD ve İsrail de ikna edilir! Bu altılı anlaşırsa en azından ABD ülkesine döner, mevcut kilit de kırılır. Ama bu tür bir uzlaşı yok. Çünkü savaş, dar düşünenler için ve savaş pastasından pay alanlar için kârlı. Ve kâr edenler olduğu sürece, savaşın nedeni eksik olmaz. Zaten Trump’ın daha önemli işleri var. Küba’ya ablukayı artırır. Ayrıca yakında patlayacak başkan yardımcısı krizine bir çözüm bulur. JD Vance ile kozlarını paylaşır, Kanada’yı ilhak eder vs.
Neden savaş?
10 Nisan 2026, 15:44
Neden savaş?
Paylaş:
