Tarımda eşitlik çağrısı

Panelin açılış konuşmasını gerçekleştiren İTB Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, “2025 yılı itibariyle ülkemizde 4,6 milyon olan tarımsal istihdamın yüzde 41’i kadın çalışanlardan oluşuyor. Ancak, kadınların çok büyük bir bölümünün sosyal güvencesi ve tarımın ekonomi tarafında herhangi bir söz hakkı bulunmuyor. Tarım gıda sistemlerinde ücretli olarak çalışan kadınlar, erkeklerin kazandığı her 1 dolara karşılık 78 sent kazanabiliyor. Sadece tarım sektöründe, erkekler ile kadınlar arasında var olan ücret uçurumunun kapatılması halinde bile küresel gayrisafi yurt içi hasılanın toplamda bir trilyon dolar artması ve 45 milyon insanın gıda güvensizliğinin azaltılabilmesi mümkün” dedi. 

Tarımsal işgücü piyasalarının ama özellikle de tarımdaki kadın işgücünün çalışma şartlarının izlenmesine ve iyileştirilmesine imkân sağlayacak kurumsal bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu vurgulayan Kestelli, “Borsa olarak tüm bu nedenlerle bu yılki yarışmamızın ana temasını belirlerken “geçmişten aldığımız güçle, bugünün üretim hikâyelerini geleceğe taşımayı; tarımın kadın yüzünü tüm gerçekliğiyle gözler önüne sermeyi amaçladık. Rakamlarla ifade ettiğimiz tabloyu, farklı gözlerden görsellerle güçlendirmeyi diledik.  Instagram kullanıcılarının yarışmamıza olan yoğun ilgisi ve ortaya çıkan başarılı kareler sayesinde bu konuda önemli bir mesafe kat edeceğimizden de eminim” diye konuştu. 

“Yüzde 90 kayıt dışı”

FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül Selışık, “Dünya genelinde tarımsal iş gücünün yaklaşık yüzde 40’ını kadınlar oluşturuyor. Düşük ve ana gelirli ülkelerde bu oran bazı bölgelerde yüzde 50’nin üzerine çıkabiliyor. Türkiye'de de benzer bir tablo görüyoruz. Kadınların toplam istihdam içindeki payı sınırlı kalırken tarım sektöründe kadınların payı yaklaşık yüzde 20,6 seviyesinde. Ama maalesef yüzde 90’ı kayıt dışı. Bu tablo bize aslında şunu söylüyor. Kadın toprağın yükünü sırtlanıyor ama bu yükün karşılığında sosyal ve ekonomik güvenceden mahrum kalıyor. Bu gücü, güçlü varlık ne yazık ki o eşit fırsatlarla tam olarak da faydalanamıyor ya da eşit fırsatlarda desteklenemiyor. Kırsal kesimdeki kadınların emeği çoğu zaman ikincil görülüyor. Ve bu durumda kadınlar tarımsal araziye tam sahip olamıyor. Küresel ölçekte baktığımızda kadınlar erkeklerin sahip olduğu hukuki hakların yüzde 64’üne sahip. Bu farkın kapanması için yaklaşık 286 yıl beklememiz gerekiyor. Kadının aktif olduğu tarım sektörünü daha güçlü ve tarımı daha da değerli kılmak çok önemli diye düşünüyorum” dedi.

“Eksiklik sistemde”

UN Women Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond ise Türkiye’de kırsal kesimdeki kadınlar, ağırlıklı olarak ücretsiz aile işçisi olarak çalıştırıldığını, çoğu zaman sosyal güvenlikten yoksun olduğunu belirterek Guimond, “Krediler, yasalar ve eğitim ve teknoloji erişimleri kısıtlıdır. Karar alma sürecine katılımları da son derece sınırlıdır. Bunun sebebi kırsal kesimdeki kadınların yetenek eksiklikleri değildir, bunun sebebi çevrelerindeki sistemlerin onları dahil edecek şekilde kurulmamış olmasıdır” diye konuştu. Türkiye’de kadınlara karşı her türlü ayrımcılığın önlenmesi sözleşmesinin 1986 yılında yürürlüğe girdiğini hatırlatan Guimond, “Bu sözleşmenin 14. maddesi tamamen kırsal kesimdeki kadınlara özeldir. Bu madde kırsal kesimlerdeki kadınların sağlık hizmetlerinden, sosyal güvenliğe, meslek eğitime erişimden, kooperatif kurmaya, krediden, teknolojiye erişime kadar yeterli yaşam koşullarından yararlanmalarını güvence altına almaktadır. Bunlar yükümlülüktür. Hiçbiri henüz tamamlanmamıştır” dedi.  

“Kadın varsa üretim var”

İzmir İl Tarım ve Orman Müdürü Kahraman Akdoğan, “Kadın varsa üretim var, kadın varsa bereket var. Kadınların olduğu yerde de sürdürülebilirlik var ve bununla daha da güçlendiğine inanıyoruz. Kadınlarımız tarlada, işletmede, kooperatiflerde ve üretimin her aşamasında yalnızca üretimin değil, aynı zamanda da kırsal kalkınmanın temel taşlarını da oluşturuyor. Kadın üreticilerimizin güçlenmesi ve üretimde daha etkin rol almaları için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.

Açılış konuşmalarının ardından “Emeğe Değer Katan Kadın Çiftçiler” Paneli, Ziraat Mühendisi  Bilge Keykubat’ın moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panele, Karateke Mahallesi Sulama Kooperatifi Müdürü Gülşah Bayrakçı, çiftçi Gökçe Erkuşöz, Torbalı Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Nermin Kızılöz, çiftçi Sevin Çise Ulus konuşmacı olarak katıldı.  Panel sonrasında Instagram Yarışması Ödülleri verildi.