Bazı haberler vardır; gazetede okur, geçeriz. Bazıları ise bizi yıllar öncesine götürür. Kosova’nın yeni Cumhurbaşkanı Justina Shiroka-Pula’nın seçildiğini duyduğumda benim için ikinci türden bir haberdi.
Yıllar önce İstanbul’da düzenlediğimiz “Karar Organlarında Kadınlar” toplantısında, Kosova’nın dönemin Enerji ve Madencilik Bakanı Justina Shiroka-Pula da aramızdaydı. O günlerde onu, yalnızca bir bakan olarak değil, akademik birikimi, ekonomiye ilgisi ve kadınların karar mekanizmalarında daha fazla yer alması gerektiğine inanan bir kadın olarak tanımıştım.
Aradan yıllar geçti. İstanbul’daki o toplantının üzerinden zaman aktı ve bugün aynı isim Kosova Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı. İnsan bazen geçmişteki bir karşılaşmanın gelecekte nereye uzanacağını bilemiyor. İstanbul’dan Priştine’ye uzanan bu yolculuk, benim için biraz da kadınların hayatındaki değişimin hikâyesidir.
Justina Shiroka-Pula, 1953’te Priştine’de doğdu. Priştine Üniversitesi Ekonomi Fakültesi’nden mezun oldu; Zagreb’de ekonomik kalkınma teorisi ve politikası üzerine yüksek lisans yaptı ve akademik hayatını ekonomi alanında sürdürdü. Uzun yıllar Priştine Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı; yönetim, ekonomi ve kalkınma üzerine çalışmalar yürüttü. Daha sonra Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi’nin başına geçen ilk kadın oldu.
Ama akademiden siyasete de geçti. 2008–2011 yılları arasında Enerji ve Madencilik Bakanlığı yaptı. Göreve geldikten hemen sonra Marmara Grubu Vakfı’nın 11.Avrasya Ekonomi Zirvesi’ne katılmış ve ‘ uluslararası bir toplantıda ilk defa Kosova’yı temsil ediyorum’ demişti. 2011–2014 arasında Kosova Meclisi’nde PDK milletvekili olarak görev aldı. Dolayısıyla onu yalnızca “tarafsız bir akademisyen” diye tanımlamak doğru olmaz. Siyasi ve kurumsal bir geçmişi de var.
Bugün ise farklı bir siyasi tablonun üzerinde duruyor. Cumhurbaşkanlığına adaylığı, Başbakan Albin Kurti’nin Vetëvendosje hareketi ile PDK arasında oluşan uzlaşının parçası oldu. Meclis’te 81 oyla seçilmesi, Kosova’nın uzun süren siyasi kilitlenmesini aşabilmesi bakımından önem taşıyor. Shiroka-Pula’nın önünde kolay bir dönem yok.
Kosova’nın Sırbistan ile ilişkileri, Avrupa Birliği ve NATO ile bütünleşme hedefleri, ekonomik kalkınma, gençlerin ülkede tutulması ve kurumlara duyulan güven, yeni Cumhurbaşkanının önündeki önemli başlıklar.
Üstelik Cumhurbaşkanlığı, Kosova’da yürütmenin bütün gücünü elinde bulunduran bir makam değil. Buna rağmen dış politika, uluslararası temsil, güvenlik ve devlet kurumları arasındaki denge bakımından önemli bir ağırlığı bulunuyor. Shiroka-Pula’nın ilk mesajları da dikkat çekici: “Bütün vatandaşların Cumhurbaşkanı” olacağını, birlik, adalet, kalkınma ve kurumların güçlendirilmesi için çalışacağını söyledi. Kosova’nın demokratik, güvenli ve açık bir Avrupa-Atlantik yönelimine sahip olması gerektiğini vurguladı. Benim için ise onun hikâyesinin başka bir tarafı daha önemli. Kadınların güçlendirilmesi...
Shiroka-Pula, siyasetin yanı sıra sivil toplum alanında da kadınların ekonomik güçlenmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, iş dünyası ve girişimcilik konularında çalıştı. Kadınların yalnızca çalışma hayatında değil, ekonomik ve siyasal kararların alındığı masalarda da bulunması gerektiğini savunan çalışmaların içinde yer aldı. 2025’te yayımlanan ‘‘Gender in Digital Entrepreneurship’’ kitabının editörleri arasında bulunması da bu alandaki akademik ilgisinin devam ettiğini gösteriyor.
Bu nedenle onun Cumhurbaşkanlığı, benim için yalnızca bir kadın siyasetçinin yükselişi değildir.
Kosova’nın kadın Cumhurbaşkanları arasında yeni bir halka daha eklenmiştir. Önce Atifete Jahjaga vardı. Ardından Vjosa Osmani geldi. Şimdi Justina Shiroka-Pula, Kosova’nın üçüncü kadın Cumhurbaşkanı olarak bu zincire katılıyor.
Kadınların devletin en üst makamlarına ulaşması elbette önemlidir. Fakat daha önemlisi, kadınların karar mekanizmalarında kalıcı biçimde yer almasıdır. İstanbul’da yıllar önce konuştuğumuz konu da tam olarak buydu.
Bugün o toplantının konuğu, Kosova’nın Cumhurbaşkanı. Hayatın bazı yolları sessizce kesişir. Bir toplantı salonunda başlayan bir tanışıklık, yıllar sonra bir ülkenin Cumhurbaşkanlığı makamına kadar uzanabilir.
İstanbul’dan Priştine’ye...
Kosova’nın yeni Cumhurbaşkanı Justina Shiroka-Pula’ya, ülkesinin zor ama umut verici geleceğinde başarı diliyorum. Dilerim akademik birikimini, siyasal tecrübesini ve özellikle kadınların güçlendirilmesi konusundaki duyarlılığını, Kosova’nın bütün vatandaşları için daha güçlü kurumlara, daha üretken bir ekonomiye ve daha kapsayıcı bir topluma dönüştürebilir. Çünkü kadınların karar masasında bulunması yalnızca kadınların hikâyesi değildir. O masa, aslında toplumların geleceğinin kurulduğu yerdir.
İstanbul’dan Kosova Cumhurbaşkanlığına...
9 Ekim 2026, 18:22
İstanbul’dan Kosova Cumhurbaşkanlığına...
Paylaş:
