Gazeteci Yazar Murat Kışlalı, GÖZLEM’in ülke gündeminin başında gelen olay ve gelişmelerle ilgili sorularını cevapladı.
GÖZLEM – Fon krizindeki denetim eksikliği ciddi biçimde sorgulanıyor. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasalarında denetim, inceleme ve yaptırım yetkisinin Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) olduğunu, şahsının ve bakanlığının bir sorumluluğu olmadığını iddia etti. Şimşek 4 Kasım 2025’de piyasalardaki risklere karşı uyarılarda bulunduklarını, 2 Aralık’ta Finansal İstikrar Kurulu’nda manipülasyonla mücadele için düzenleme istediklerini, SPK’nın ocak sonunda gönderdiği fon taslağının ivedilikle uygulanmasını 11 Şubat’ta yazılı olarak istediklerini, ancak bunun gereğinin yerine getirilmediğini belirterek SPK yönetimini “suçladı”. “İhmali ve suistimali olan varsa hesap verecektir. Vermeye başladılar” dedi. Siz ne diyorsunuz?
K – Fon soruşturmasında pek çok üst düzey bürokrat tutuklandı. Ama Bakan Şimşek’in suçladığı dönemin SPK Başkanı şüpheli olarak ifade vermesine karşın adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Tutuklanmadı. Henüz verdiği bir hesap yok. Tabii ki sermaye piyasalarında denetimden sorumlu kurum SPK. Ama yasaya göre SPK’nın “ilişkili” olduğu bakanlık, Mehmet Şimşek’in başında olduğu Hazine ve Maliye Bakanlığı. Şimşek süreci sanki kendi bakanlığıyla tamamen ilgisiz bir kuruluş arasında karşılıklı yazışmaların, çekişmelerin yapıldığı, kendisinin yetkisi ve yaptırımı olmadığı bir süreçmiş gibi anlatıyor. Oysa 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 227/B maddesine göre Hazine ve Maliye Teftiş Başkanlığı, Bakan’ın emri veya onayıyla SPK gibi Bakanlığın ilişkili olduğu kuruluşun “faaliyet ve işlemlerini inceleyebilir, bu kuruluş hakkında denetim yapabilir, gerektiğinde soruşturma yürütebilir ve denetim sonucunda gerekli önlemlerin alınmasını veya aldırılmasını sağlayabilir”. Şimdi Bakan Şimşek 25 Kasım 2025’de “Özellikle bazı fonlar üzerinden manipülasyonlar yapıldığını biliyoruz” demiş ancak kendisinin de ifade ettiği gibi o dönemki SPK yönetimi bu süreci savsaklamış ve ilgili fon taslağı ancak 28 Ağustos 2026’da yürürlüğe girmiş. Bu süreçte bir “yanlışlık” olduğunu en başından beri bildiğine göre SPK’ya Teftiş yoluyla müdahale edebilir, işleri bu noktaya gelmeden kontrol altına alabilirdi.
GÖZLEM – Adalet Bakanı Akın Gürlek 9 Kasım itibarıyla fon krizindeki haksız kazançlardan 32,5 milyar lirasının iade edildiğini bildirdi. Fonlarda tasfiyeler de sürüyor. Bu kaynaklar fonzedelere paralarını geri ödemek için yeterli olacak mı? Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore’den dönerken uçakta “Altını çizerek söylüyorum, kamu kaynağı kullanımı burada söz konusu değil. Tam aksine herkes fonla ilgili ödemesi gereken ödeyecek, tasfiyeler yapılacak ve tahsilatlar gerçekleştikten sonra da gerekli olan yerlere ödemeler gerçekleşecek” dedi.
K – Bakın fonlarda 150 bin lira civarında parası kalmış iki arkadaşıma ilk ödemelerde 4 bin 900 lira civarında bir para yatırılmış. Sadece 4 bin 900 lira. 17 Eylül 2026 tarihli SPK tasfiye kararı kapsamındaki 131 fonun toplam büyüklüğü 826 milyar liraydı. Burası için sadece 32,5 milyar lira haksız kazançlardan geri gelmiş. Yüzde 4 ediyor. Bakan Gürlek 13-16 Eylül tarihlerinde fonlardan çıkış yapan 214 gerçek ve tüzel kişinin 187,7 milyar lira kazanç elde ettiğini belirterek “önceden haber yaparak fonlardan çıkış yaptığı değerlendirilen isimlerin mercek altına alındığını” söylemişti. 32,5 milyar bu rakamın da sadece 6’da biri. Nerede gerisi? Sadece bu haksız kazançlardan gelecek parayla mağduriyetin giderilemeyeceği ortada. Fonların tasfiyesinden de para gelecek ama 17 Eylül’den 12 Kasım’a fonların çoğunluğunun parasının kaldığı yeni halka arz hisseleri ciddi değer kaybetti. Fonlarla ilişkili Özata Denizcilik, Destek Factoring, Işıklar Enerji, Tera Yatırım, Bigen Enerji gibi hisselerde kayıplar yüzde 95’in üzerinde. Halka arz endeksindeki değer kaybı yüzde 61’3. Yani bu 826 milyar liranın en azından yüzde 60’ı zaten borsadaki halka arz hisselerinde eridi. Belki tamamen tasfiye edilene kadar çok daha fazlası eriyecek. Eğer fonzedelerin mağduriyeti tamamen giderilecekse, kamu kaynağının buraya aktarılması kaçınılmaz olacak.
GÖZLEM – Türban krizi sonrası Azerbaycan ile ilişkilerdeki soğukluk, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Azerbaycan’ı, Karabağ Zaferi’nin 6. yılının kutlandığı 8 Kasım’da ziyaret etmesiyle sona erdi. Nasıl değerlendiriyorsunuz?
K – Azerbaycan’daki “türban yasağı”na Türkiye’de iktidardan ve dinci kesimden tepki gelmesinden sonra, Erdoğan başdanışmanını görevden almasına rağmen Devlet Başkanı İlham Aliyev Ankara’da yapılan Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesine katılmamıştı. Azeri devlet ajansı APA “Aliyev Türkiye’ye neden gitmedi?” başlıklı analizde “Azerbaycan bu (türbanla ilgili) saldırıyı İran’dan beklerken, en ağır darbeyi kardeş olarak gördüğü Türkiye’den aldı. Bu darbeyi vuranlar ise iktidardaki AKP ve onun destekçileri olan İslamcı Nurcu gruplardı. Türk toplumu hurafelere sürükleniyor ve geriliyor. İktidar kendi hedeflerine ulaşmak için radikal dindarlığı teşvik ediyor ve devletin temellerini sarsabilecek akımlara alan açıyor” diye yazdı. Erdoğan soğukluğu gidermek için bizim pek görmediğimiz bir çaba içine girdi. Türk Devletleri Zirvesi’nde “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur” dedi. Aliyev’in TikTok’taki “Hiç kimse bizi tehdit edemez. Ederse dersini alır. Nitekim dersini vermişiz” mesajına rağmen Güney Kore’ye giderken Azeri hava sahasında “Ekselansları, kıymetli kardeşim... zat-ı alinize ve Azerbaycan halkına en içten dileklerimi iletiyorum. Bu vesileyle ülkelerimiz arasındaki müttefiklik ilişkilerinin ve iş birliğinin bundan sonra da güçlenmeye ve gelişmeye devam edeceğine olan katı inancımı bir kez daha iade etmek isterim” mesajı gönderdi. Dönüşte de Antalya’daki iklim zirvesine ilişkin yoğun mesaisine karşın Azerbaycan Zafer Günü’ne katılarak Aliyev’in gönlünü aldı. Erdoğan’ın bu konuyu bu kadar “alttan alması”, bu “ilişki ve iş birliğinin” boyutlarını sorgulamaya neden oluyor.
GÖZLEM – Türkiye geçen hafta 10 Kasım’da ölümünün 88. yılında yine büyük bir minnetle Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü andı. Zamanında dünya O’nu nasıl görüyordu?
K – Bu soruya, “Bozkurt – Kemal Atatürk’ün Hayatı” kitabında H. C. Armstrong şöyle yanıt veriyor: “Tarih biliyor ki, Türkiye’nin potansiyelini o serbest bıraktı. Tarih O’nun ilahi ve şeytani bir karışım; hipnotik güce sahip korkusuz, benzersiz ve çok akıllı bir adam olduğunu da biliyor. Dünya sahnesine çıktığında... Doğu’ya baktı ve gördüğünü sevmedi... Batı’ya baktı onu da çok beğenmedi. Ancak... Batı’daki insanlar daha fazla gıda, okul ve ilaca sahipti, dolayısıyla daha uzun ve güçlü yaşarlardı. Mustafa Kemal zayıf bireylerle güçlü bir ulus yaratmanın mümkün olmadığını ve hastalık, cehalet ve fakirlikle boğuşan bir ulusun hiçbir zaman güçlü olamayacağını biliyordu... içinde Türklerin yaşadığı Türkiye’nin güvenliği ve refahından başka bir şey istemedi.”
GÖZLEM – Milli Takım Teknik Direktörlüğe Sergen Yalçın’ın getirildiği ilk maçta, Uluslar A Ligi 1. Grubunda Belçika’ya 2-1 mağlup oldu. Cumhuriyet ve Nefes “Aynı tas aynı hamam” başlığı atarken, Sözcü de “Sıfıra sıfır elde var 0” manşetiyle çıktı. Haklılar mı?
K – Katılmıyorum. Bir defa takımın oyunu ve mücadelesi Montella dönemine göre çok daha iyiydi. Ayrıca santrforlu döneme geri dönüş oldu, hatta beraberlik için çift santrafora bile dönebilirlerdi. Sergen Yalçın cesurdu, ancak o da “ters ayak kanat oyuncusu” stratejisini benimsemiş görünüyor. Artık pek çok ileri seviye takım “sol kanatta sağ ayaklı, sağ kanatta sol ayaklı” forvetlere yer veriyor. Ancak bunun bizim için yürümediği hem Milli Takım’da, hem de Galatasaray’da kaç defa görüldü. Sağlak Barış Alper sağ, solak Yunus sol kanatta çok daha etkililer. O zaman doğrudan kaleye gitmek yerine oyunu açarak santrafora pas indirmek, orta yapmak da mümkün oluyor. Bunu ne zaman öğreneceğiz? Hakem bana göre bir penaltımızı yedi. Maçı yayınlayan yandaş kanaldaki uyuz, ruhsuz ve karamsar yorumlar TV başındakileri çıldırttı. Seyircinin “Ne Mutlu Türküm Diyene” tezahüratı ise muhteşemdi.
Fon krizi, Borsa İstanbul, Azerbaycan…
13 Kasım 2026, 18:27
Fon krizi, Borsa İstanbul, Azerbaycan…
Paylaş:
