Aralık 2025 enflasyonu beklentilerin altında %0,89 aylık bazda artış kaydetti. Böylece yıllık enflasyon TÜFE %30,89 oldu. Bu oran yıllık bazda 49 ayın en düşüğü. Ülkemizde enflasyon %30,9 olurken IMF tahminlerine göre emsal (büyük gelişen piyasa) ülkelerinde enflasyonun%3,9 olması bekleniyor. Yaklaşık on kat fark var. ÜFE’de aylık %0,75, yıllık bazda ise %27,67 artış kaydedildi. Gıda, alkollü içecek harcamalarında artış oranı %28,31, ulaştırma harcamalarında artış oranı ise %49,45 oldu. 143 temel başlıklı “COICOP 5’li Düzey Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflandırılması”na göre 27 temel başlıktaki tüketim harcamalarında düşüş kaydedilirken, 8 temel başlıktakilerde değişiklik olmamış, 108 temel başlıktaki harcamalarda artış kaydedilmiştir. Özel kapsamlı TÜFE’de artış yıllık %31,66 olurken, on iki aylık ortalamalara göre yıllık artış ise %34,76 olmuştur. Göstergeler, ana eğiliminde yavaşlamaya işaret etse de 2026 yılında enflasyonun yıllıklandırılmış ana eğilimi %24-25’i gösteriyor. (Yıllıklandırılmış medyan %24,4 TCMB Başkanlık 7/1/2026 tarihli sunum) Enflasyon eğilimine baktığımızda aylık enflasyondaki düşüşün yavaşladığı sürecini yaşıyoruz. Temel mallarda ve enerjide düşüş eğiliminde iyileşme mevcutken gıda harcamalarındaki düşüş eğilimi tersine dönüyor. Hizmet fiyatlarındaki katılık ta ortadan kalkmadı. Asgari ücretin ve emekli maaşlarının yürütülen politika çerçevesinde belirtilmesi 2026 enflasyonunun %24-25 civarında gerçekleşeceği tahminimizi ortaya çıkarıyor. Ex-post reel faizin hala yüksek olması, rezervlerdeki artışın büyük kısmının altın fiyat artışlarında gelmesi nedenleriyle politika faiz indirimlerinde çok aceleci olunmamalı.
TCMB’nin 2026 TÜFE tahmini ise orta noktası %16 olmak üzere%13-19 şeklinde. 2025 Aralık ayındaki T.C.M.B. anketinde ise 12 ay sonrası enflasyonu piyasa katılımcıları %23,40 beklerken reel sektörün beklentisi %34,80, hane halkının beklentisi ise%50-90. Maalesef T.C.M.B. beklentileri uzun süredir yönetemiyor. Bu nedenle dezenflasyon süreci uzuyor. “GÜVEN” tesis edilemiyor, maliyet yükseliyor, gelir ve servet dağılımında uçurumlar oluşuyor, sorun kronikleşiyor. Doğaldır ki bu konuda üretici, tüketici, politika yapıcılar arasında consensüs olmayışı da önemli.
Prof. Dr. Selva Demiralp Hoca’nın vurguladığı hususa katılmamak mümkün değil. “Bir ülkede enflasyon hiçbir zaman sadece enflasyonu göstermez. Enflasyon o ülkedeki kurumsal bağımsızlığın, hukuk düzeninin, gelir dağılımının, katma değerli üretim kapasitesinin, şeffaflığın ve kalkınma anlayışının özetidir. Bu nedenle fiyat istikrarı her ne kadar merkez bankasının birincil görevi olsa da bu hedefin gerçekleşmesinde merkez bankası ilk değil son mercidir. (Dünya Gazetesi 7/01/2026)
Toplumsal kutuplaşmanın arttığı, güven duygusunun zayıfladığı ortamda enflasyonla mücadele zorlaşıyor. Beklentiler katılaşıyor ve enflasyondaki düşüş eğilimi belirgin bir şekilde yavaşlıyor. Selva Hoca’ya göre CHP ve AKP seçmeni arasındaki enflasyon beklentisi farkını gösteren grafik(adı geçen yazı) enflasyon beklentilerindeki yapışkanlığı, ataleti ortaya koyuyor. Bu olgu beklenti yönetimini zorlaştırıyor ve faizlerin uzun süre yüksek kalmasına sebep oluyor. Bu nedenlerle ilgisiz gibi görünse de bu acı reçeteye neden olmamak için siyası gerginlikler azaltılmalı, yargı bağımsızlığı konusunda seçmeni ikna edecek kapsamlı adımlar atılmalı.
Venezuela’daki meşum hadiseden sonra The Economist yazarı Ricardo Hausmann’ın köşe yazısındaki alıntıyı aktarmakta fayda var. “Refah petrolden; kararnamelerden veya hatta hayırsever yöneticilerden gelmez. Haklardan gelir. Haklar özel mülkiyeti yaratır. Haklar tartışmayı yaratır. Haklar, insanların yatırım yapmasına, yenilik yapmasına, hayal kurmasına ve gerçeği dönüştürmesine olanak tanır. Hakları ortadan kaldırırsanız toplum çöker. Hakları geri verirseniz iyileşme mümkün olur.”
Ekonomi sadece rakamlardan ibaret değil. Tercihler, seçimler, davranışlar, özgürlükler, haklar gibi tüm unsurların bileşkesinden etkileniyor.
Enflasyon, haklar ve refah
9 Ocak 2026, 20:52
Enflasyon, haklar ve refah
Paylaş:
