EİB 87 yılın ihracat rekorunu kırdı

EİB 2026 Yılı İlk Yarı Değerlendirme Toplantısı, EİB Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, birlik başkanları ve sektör kurulu başkanlarının katılımıyla İzmir'de gerçekleştirdi. Toplantıda, yılın ilk altı ayındaki ihracat performansı değerlendirilirken, ikinci yarı hedefleri ve ihracatçıların beklentileri de paylaşıldı.

Toplantıda konuşan Muhammet Öztürk, zorlu küresel koşullara rağmen üretim ve ihracatı sürdürdüklerini belirterek, Ege İhracatçı Birlikleri'nin son bir yılda Türkiye'ye 18 milyar 945 milyon dolar döviz kazandırdığını söyledi. “4 yıldır süren 18,5 milyar dolar sendromundan kurtulmak üzereyiz” diyen Öztürk, “Temmuz ayında yıllık ihracatta 19 milyar doları aşmayı hedefliyoruz. Ticaret Bakanlığı Faaliyet İlleri İstatistiklerine göre Ege Bölgesi olarak 42,8 milyar dolar ihracat hacmine ulaşıyoruz” dedi.

Haziranda 87 yıllık rekor

Haziran ayında 87 yılın en yüksek ihracatının gerçekleştiğini söyleyen Öztürk, haziranda ihracatı yüzde 22’lik artışla 1 milyar 435 milyon dolardan 1 milyar 744 milyon dolara taşıdıklarını belirtti. Öztürk, “Sanayi sektörlerimiz yüzde 17’lik artışla 897 milyon dolarlık ihracat yaparken, tarım sektörlerimizin ihracat artışı yüzde 22’ye ulaştı ve ülkemize 679 milyon dolar döviz kazandırdılar. Madencilik sektörümüz yüzde 49’luk rekor artışa imza attı ve 168 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Haziranda ihracatımız 87 yıllık tarihimizde en yüksek aylık ihracatımız oldu.  Bir önceki rekorumuz 2024 yılı mart ayındaki 1 milyar 729 milyon dolarlık ihracattı. Aylık ihracat rekorumuzu 15 milyon dolar geliştirmeyi başardık” ifadelerine yer verdi.

Devlet desteklerinde yüzde 48 artış

Öztürk, Ticaret Bakanlığı'nın ihracata yönelik devlet desteklerinin ihracatçılara ulaştırılmasına aracılık etmeyi sürdürdüklerini belirterek, 2026'nın ilk yarısında 2 bin 325 firma ve iş birliği kuruluşuna toplam 1 milyar 568 milyon liralık destek sağlanmasına aracılık ettiklerini söyledi. Bu tutarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 48 arttığını kaydetti.

215 ülkeye ihracat

Yılın ilk altı ayında 215 ülke ve gümrüklü bölgeye ihracat gerçekleştirdiklerini belirten Öztürk, 115 ülkeye yapılan ihracatta artış sağlandığını ifade etti. Öztürk, en fazla ihracat yapılan ülkelerin ise 873 milyon dolarla Almanya, 817 milyon dolarla ABD ve 742 milyon dolarla İtalya olduğunu belirterek, Avrupa Birliği'ne ihracatın yüzde 14 artışla 4 milyar 610 milyon dolara yükselirken, AB'nin toplam ihracattaki payının yüzde 49'a ulaştığını bildirdi. Öztürk, AB'yi 1 milyar 77 milyon dolarla Amerika kıtası ve 782 milyon dolarla Orta Doğu ülkelerinin izlediğini söyledi. 

İkinci yarının gündemi yapay zekâ ve dijital dönüşüm

EİB’in ikinci yarıda çalışmalarını yapay zekâ, dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik ve inovasyon başlıklarında yoğunlaştırılacağını söyleyen Öztürk, yapay zekâ uygulamalarının üretimden pazarlamaya kadar tüm süreçleri dönüştürdüğünü vurgulayarak, ihracatçıların bu dönüşüme uyum sağlaması için eğitim ve farkındalık çalışmalarını artıracaklarını ifade etti. Öztürk, Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında karbon ayak izi yönetimi, enerji verimliliği, döngüsel ekonomi ve yeşil üretim alanlarında da firmalara destek vermeyi sürdüreceklerini kaydetti.

Destek çağrısı

İhracatçıların beklentilerini de dile getiren Öztürk, Türk lirasındaki değerlenmenin oluşturduğu maliyet baskısının hafifletilmesi gerektiğini söyledi.
Döviz Dönüşüm Desteği oranının artırılmasını isteyen Öztürk, emek yoğun sektörlerde çalışan başına verilen istihdam desteğinin 5 bin liraya çıkarılmasının ihracatın sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını belirtti. Reeskont kredisi günlük limitinin 5 milyar liraya yükseltilmesini olumlu bulduklarını ifade eden Öztürk, bu limitin 6 milyar liraya çıkarılmasının ihracat finansmanına önemli katkı sağlayacağını söyledi. Üretici ihracatçı firmalara yönelik kurumlar vergisinin yüzde 24'ten yüzde 12,5'e düşürülmesini memnuniyetle karşıladıklarını dile getiren Öztürk, düzenlemenin 2027 yerine 2026 yılı kazançlarını da kapsaması gerektiğini belirtti.

EİB’nin 12 birlik başkanı sektörünü değerlendirdi

2026 yılının ilk yarısına ilişkin ihracat performansını değerlendiren Ege İhracatçı Birlikleri'ne bağlı 12 ihracatçı birliğinin başkanları, sektör bazında ihracat rakamlarını, öne çıkan gelişmeleri ve yıl sonu beklentilerini paylaştı. Küresel talepteki daralma, yüksek maliyetler ve finansmana erişim gibi ortak sorunlara dikkat çeken başkanlar, bazı sektörlerde toparlanma sinyalleri alınırken bazı alanlarda ise ihracatın baskı altında kalmayı sürdürdüğünü dile getirdi.

Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, Birliğin ilk 6 ayda ihracatın yüzde 3 azalışla 554 milyon dolar olduğunu kaydederek, “Yıl sonu için ortaya koyduğumuz 1,4 milyar dolar hedefine ulaşacağımızı öngörüyoruz” dedi. 

En çok ihracat gerçekleştirilen alt sektörün; 245 milyon dolarla bitkisel yağlar olduğunu belirten Öztürk, ikinci sırada, 94 milyon dolarla küspeler, hayvan yemleri ve evcil hayvan mamaları yer aldığını; bu kalemde değer bazında yüzde 29, miktar bazında yüzde 77 artış yaşandığını söyledi.  Evcil hayvan mamaları sektörü dikkat çekici bir ivme yakalandığına dikkat çeken Öztürk,  “Türkiye genelinde yapılan ihracatın yüzde 62’si Birliğimiz tarafından gerçekleştiriliyor. Ege Bölgemiz ihracatçıları bu dönemde 45,5 milyon dolarlık mama ihracatını gerçekleştirmiş durumda. Sektörde görülen cari açığın, son yıllarda hız kazanan yaş mama yatırımlarıyla azalacağı öngörüyoruz” ifadelerini kullandı. 

“Demir dışı ilerledi, Çelik geriledi”

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği (EDDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı ve Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı Fatih Uysal da, 6 aylık dönemde ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1 artırarak 1,3 milyar doların üzerine taşıdıklarını belirtti. Uysal, “Alt sektörler bazında baktığımızda karşımızda farklı bir tablo var. Demirdışı metaller sektörü yüzde 20 büyüme kaydederken, çelik ihracatımız yüzde 7 geriledi. Küresel kapasite fazlası, düşük fiyat baskısı uygulanan kotalar özellikle çelik sektörümüzü çok daha yoğun etkiliyor” dedi.  “2026 yılı için belirlediğimiz 2,5 milyar dolarlık ihracat hedefine, üyelerimizle birlikte ulaşacağımıza inancımız tam” diyen Uysal, ihracatçıların rekabetçiliğini koruyabilmesi için uygun finansman imkanlarının güçlendirilmesi, üretim maliyetlerini hafifletecek ve öngörülebilirliği artıracak adımların hayata geçirilmesinin önem taşıdığının altını çizdi.

“Tekstilde hedef 2025 seviyesini korumak”

Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve Birlik Koordinatör Başkan Yardımcısı Turan Göksan, Birliğin yılın ilk altı ayında 282 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini, ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 gerilediğini dile getirdi. Türkiye genelinde tekstil ve hammaddeleri sektörünün ihracatının yüzde 0,5 düşüşle 4,7 milyar dolara düştüğünü ifade eden Göksan, küresel talepteki daralmanın sektör üzerinde etkili olduğunu dile getirdi. İhracat tutarındaki düşüşe rağmen katma değerli üretim gücünün korunduğunu belirten Göksan, EİB tekstil sektöründe ortalama ihraç birim fiyatının yüzde 18 artarak 3,17 dolara ulaştığını kaydederek bu rakamın Türkiye genelindeki tüm sektörlerin 1,57 dolarlık ortalama birim fiyatının yaklaşık iki katı olduğunu söyledi. Birliğin ilk yarıda 66,5 milyon dolarlık pamuk ihracatı yaptığını, pamuk ihracatında yüzde 50 düşüş yaşandığını aktaran Göksan, yeni sezonla birlikte yılın ikinci yarısında toparlanma beklediklerini söyledi. Göksan, 2026 hedeflerinin 2025 ihracat seviyesini korumak olduğunu dile getirdi. 

“Döviz dönüşüm desteği yüzde 10 olmalı”

Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Halil Gündoğdu, yılın ilk yarısında birliğin ihracatının 73,8 milyon dolar olduğunu belirterek ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5, 2024 yılının aynı dönemine göre ise yüzde 9,6 gerilediğini söyledi. İhracatın yüzde 72’sini 53,1 milyon dolarla ayakkabı sektörünün oluşturduğunu belirten Gündoğdu, ayakkabının ilk yarıda ihracatını yüzde 5,5 artırarak bölgedeki tek büyüyen ürün grubu olduğunu kaydetti. İhracatçıların finansmana erişiminin kolaylaştırılması gerektiğine dikkat çeken Gündoğdu, Merkez Bankası’nın döviz dönüşüm desteği prim oranının yüzde 10 seviyesine çıkarılması ve uygulamanın yıllık olarak uzatılması gerektiğini söyledi. Gündoğdu, “Bu destek sektörün uluslararası rekabet gücünün korunması için çok önemli işlev görecektir" diye konuştu.

Hazır giyimden olumlu sinyal

Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Çağlar Bağcı, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında 631 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini, ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 gerilediğini dile getirdi. Haziranda ihracatının yüzde 13 artışla 117,8 milyon dolara ulaştığını bildirdi. "Haziran ayındaki performans yılın ikinci yarısı açısından olumlu bir sinyal verdi” diyen Bağcı, “Avrupa pazarındaki sipariş hareketliliği ile özellikle son çeyrekte toparlanma bekliyoruz" diye konuştu. İlk altı ayda en fazla ihracat yapılan ülkenin İspanya olduğu bilgisini veren Bağcı, pazar çeşitliliğinin artık yalnızca büyüme hedefi değil, ihracat risklerini dengelemenin temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.  Hazır giyim ihracatçılarının enerji maliyetleri, finansmana erişim, kur-maliyet dengesi, tedarik zinciri belirsizlikleri ve Avrupa Birliği’nin sürdürülebilirlik düzenlemeleriyle aynı anda mücadele ettiğini söyleyen Bağcı, üretim maliyetlerinin rekabetçiliği zayıflatmayacak seviyede dengelenmesi gerektiğine dikkat çekti. 

Kuru meyvede katma değerli üretim vurgusu

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay, 2026 yılının ilk yarısında yaklaşık 752 milyon dolara ulaşan Türkiye’nin kuru meyve ve mamulleri ihracatının, 465 milyon dolarlık kısmının EİB üzerinden gerçekleştirildiğini bildirdi. İlk altı ayda çekirdeksiz kuru üzüm ihracatının 215 milyon dolar, kuru incir ihracatının 136 milyon dolar, kuru kayısı ihracatının ise 60 milyon dolar olduğu bilgisini veren Gabay, kuru kayısıda yaşanan don olayları ve rekolte kayıplarının ihracatı olumsuz etkilediğini söyledi. Çam fıstığı ve elma kurusu gibi ürün gruplarında görülen artışın ise ürün çeşitliliği ve katma değerli üretimin önemini ortaya koyduğunu dile getirdi. Gabay, döviz kurunun maliyet artışlarını aynı ölçüde karşılamamasının sektörün uluslararası rekabet gücünü olumsuz etkilediğini söyledi. 

“Maden ihracatı yüzde 12 arttı”

Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı İbrahim Alimoğlu, Birliğin 2026 yılının ilk yarısında ihracatını yüzde 12 artırarak 767 milyon dolara çıkardığını dile getirdi. Birlik ihracatında doğal taş ürünlerinin ilk sırada yer aldığını, doğal taşı kıymetli metal cevherleri ve feldspatın takip ettiğini aktaran Alimoğlu, en fazla ihracat yapılan ülkelerin Çin, ABD ve İspanya olduğunu belirterek; Çin’e ihracatın yüzde 47, İspanya’ya ihracatın yüzde 12 arttığını; ABD’ye ihracatın ise yüzde 5 gerilediğini söyledi. Doğal taş ihracatında ABD, Çin ve Fransa’nın öne çıktığını söyleyen Alimoğlu, Çin’e satışların yüzde 42, Fransa’ya ihracatın yüzde 0,9 arttığını ifade etti. Madencilik sektörünün kamuoyunda oluşan olumsuz algıyla mücadele ettiğini dile getiren Alimoğlu, “Sektörün ekonomiye, istihdama ve sürdürülebilir kalkınmaya sağladığı katkının daha doğru anlatılması gerekiyor” dedi. Alimoğlu, birliğin yeni dönem yol haritasının 21 Temmuz’da gerçekleştirilecek çalıştayın ardından paylaşılacağını söyledi. 

“Su ürünleri ihracatının yarısını yapıyoruz”

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Atakan Demir, Birliğin 2026 yılının ilk altı ayında 949 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini bildirdi. Demir, sektör ihracatının neredeyse yarısının Ege İhracatçı Birlikleri üzerinden yapıldığını söyledi. Demir, 2026 yılı sonunda 2 milyar dolar ihracat hedeflediklerini ifade etti. Kanatlı et ihracatının uygulanan kısıtlamalar nedeniyle yüzde 41 düşüşle 200 milyon dolara, süt ve süt ürünleri ihracatının ise artan maliyetlerin dünya fiyatları karşısında rekabet gücünü azaltması nedeniyle yüzde 19 gerileyerek 153 milyon dolara düştüğünü aktaran Demir, bal ihracatının da yüzde 5 azalışla 15 milyon dolar olduğunu söyledi. Birlik özelinde su ürünleri ihracatının yüzde 14 artışla 755 milyon dolara ulaştığını söyleyen Demir, yumurta ihracatının yüzde 131 artışla 98 milyon dolara yükseldiğini; kanatlı et ihracatının yüzde 19 düşüşle 53 milyon dolar, süt ve süt ürünleri ihracatının yüzde 31 düşüşle 17 milyon dolar, bal ihracatının ise yüzde 3 azalışla 7 milyon dolar olduğunu belirtti. 

“Çin pazarı kiraz için fırsatlar yaratacak”

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Balık, Birliğin ilk yarıda ihracatı yüzde 2 artırarak 572 milyon dolara yükselttiğini belirtti.  2025 yılının ocak-haziran döneminde 559 milyon dolar olan ihracatın, 2026’nın aynı döneminde 572 milyon dolara yükseldiğini kaydeden Balık, ilk altı ayda yaş meyve ve sebze grubunda kiraz, domates, mandalina ve şeftalinin; meyve sebze mamullerinde ise kuru domates, kornişon turşusu, biber turşusu, sebze konserveleri ve elma suyunun öne çıktığını belirtti. En fazla ihracat yapılan ülkelerin Almanya, ABD, Rusya, İngiltere ve Hollanda olduğunu dile getiren Balık, Türkiye’den Çin’e kiraz ihracatının yeniden başlaması için yürütülen süreçte Çin Gümrükler Genel İdaresi teknik heyetinin Türkiye’de incelemelerde bulunduğunu hatırlatarak, Çin pazarının açılmasının Türk kirazı için yeni fırsatlar yaratacağını belirtti.

“Zeytinde yüzde 30 gerileme”

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, “2026 yılının ilk altı ayında Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı sektör ihracatımız miktar bazında yaklaşık 59 bin ton, değer bazında ise 187 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre toplam sektör ihracatımızda miktar ve değer bazında yüzde 30 oranında bir gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin temelinde, küresel ölçekte yaşanan iklim krizlerinin rekolte üzerindeki olumsuz yansımaları, artan üretim maliyetleri, geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarının pazar payımızda yarattığı etkiler ve uluslararası piyasalardaki genel talep daralmaları yatmaktadır. Ürün bazında baktığımızda; siyah zeytin ihracatımız miktar bazında yüzde 13 azalışla 33 bin ton, değer bazında ise yüzde 7 azalışla 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Yeşil zeytin ihracatımız ise miktar bazında yüzde 22 azalışla 9 bin 780 ton, değer bazında yüzde 15 azalışla 28 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. En belirgin daralma zeytinyağı ihracatımızda yaşanmış; miktar bazında yüzde 52 azalışla yaklaşık 11 bin ton ihracat yapılırken, bu ürün grubundan elde edilen döviz geliri yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesinde kalmıştır. Prina yağı ihracatımız ise yüzde 50 azalışla 5 bin 21 ton olmuş, 14 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Diğer taraftan, önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerimizin oldukça iyimser olduğunu belirtmekte fayda var. Mevcut görünüm, zeytin ve zeytinyağında yüksek bir rekolteye ve daha güçlü bir üretim sürecine işaret etmektedir” ifadelerini kullandı.

“Tütün ihracatı 3,6 arttı”

Ege Tütün İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Selim Jimi, tütün sektörünün 2026 yılının ilk altı ayında ihracatını yüzde 3,6 artırarak 489 milyon dolara çıkardığını belirtti. Jimi, sürdürülebilirlik çalışmalarına devam edeceklerini söyledi. 2025 yılında Irak, ABD, Belçika, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere 112 ülkeye ihracat yapıldığını aktaran Jimi, Türkiye’de üretilen sigaralarda yerli tütün kullanım oranının artırılmasına yönelik düzenlemelerin sektörde yeni yatırım fırsatları oluşturduğunu belirtti. Virginia ve Burley tipi tütün üretimindeki artışla yabancı tip tütün üretiminin 30 bin tona ulaştığını söyleyen Jimi, toplam tütün üretiminin ise 100 bin tonun üzerine çıktığını dile getirdi.

“2025 ihracat seviyemizi koruduk”

Ege Mobilya, Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Fuat Gürle, “Birliğimiz 6 aylık ihracatı 540 milyon dolar oldu. Tüm zorluklara rağmen 2025 yılındaki ihracat seviyemizi korumayı başardık. Alt sektörlerimiz itibarıyla kâğıt ve kâğıt mamulleri ihracatımız 266 milyon dolar, mobilya ihracatımız 94 milyon dolar, odun dışı orman ürünleri ihracatımız ise 81 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. İhracatında Türkiye lideri olduğumuz odun dışı orman ürünleri sektöründe yüzde 34’lük ihracat başarısına imza attık” dedi.