Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Yabancı gözü ile “Dindar Nesil” projesi ve Türk gençliği…

30.1.2021
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

GÖZLEM’in “Gençlik Dosyası”nda sona gelindi. Geçen hafta gazetemizde, SODEV Raporu ve gençlik sorunları üzerine uzmanlara sorulan soruların cevapları olan bölüm vardı. Bu hafta Türkiye’deki gençliğin durumunu ve “Dindar Nesil Projesi” konusunda “yabancı basının görüşlerini” kapsayan 3’üncü ve son bölüm ile araştırmamızı noktalıyoruz.

 

MEHMET KOCABIYIK

Türkiye’de “laikliğin erozyona uğratılması ve eğitime din eksenli bir anlayışın yerleştirilmesi” konusundaki iddialar ve bu iddialara yol açan uygulamalar yıllardır tartışma konusu. Konu, Türkiye dışına taşarak, yabancı basında da yorumlara yol açtı. İngiliz The Economist dergisine göre, “AKP iktidarının ‘dindar nesil projesi’ tutmadı’ ve “gençler dinden uzaklaşmaya başladı.”

Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş'ın Ramazan ayının ilk günlerinde eşcinselleri hedef alan sözlerinin ardından başlayan siyasi gerilimi sayfalarına taşıyan The Economist dergisi, konuyla ilgili önemli saptamalar yaptı.

Dergide yer alan “Türkiye homofobiye itiraz edenleri soruşturuyor” başlıklı yazıda, “Erbaş’ın sözlerinin dinde dayandığı bir noktanın bulunduğunu ve İslam’da eşcinselliğin hoş karşılanmadığı” kaydedildi. Haberde “birçok İslam ülkesinde eşcinsel ilişkilerin yasak olduğu ancak Türkiye Anayasası’nda ‘laiklik’ prensibinden ötürü eşcinselliğin suç teşkil etmediği” hatırlatıldı.

The Economist, “10 yıl önce Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ‘iyi ilişkilere’ sahip olduğu dönemde Erdoğan hükümetinin, cinsiyete dayalı eşitsizliği ve ayrımcılığı yasaklayan İstanbul Sözleşmesi’ni imzaladığını, hemen ardından İstanbul'da büyük bir Onur Yürüyüşü’nün düzenlendiğini, fakat mevcut durumda Türkiye’de bu etkinliğin ‘yasaklı’ durumda olduğunu” da vurguladı.

Bu satırların ardından The Economist, “Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ‘dindar nesil’ yetiştirme girişiminin arzu edilen etkiyi yapmadığına” dikkat çekti. “Yapılan çalışmaların gençlerin dinden uzaklaştığını gösterdiğini” ifade eden dergi, “Belki bu yüzden iktidar ve Diyanet daha sıkı politikalar uygulamaya karar verdi. Türkiye'nin dindar nesil yetiştirme girişimi ters tepti” değerlendirmesinde bulundu.

Britanya Yayın Kurulu (BBC) ise OECD raporunu baz alarak, “15-29 yaş arası okula ve işe gitmeyen nüfus oranı en yüksek ülke Türkiye” başlığıyla Türkiye’deki genç işsiz konusuna dikkat çekti. BBC haberinde, “Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'nün (OECD) hazırladığı Eğitime Bakış 2020 raporuna göre, 2019 yılında 15-29 yaş arası ne okula ne de işe giden genç nüfusun en yüksek olduğu ülke Türkiye oldu. Raporu göre Türkiye'de 15-29 yaş arası gençlerin yüzde 28.8'i okula gitmiyor ve çalışmıyor. Bu oran erkeklerde yüzde 17.9, kadınlarda ise yüzde 40. Raporda 2009 yılında ise Türkiye'de eğitimde veya istihdamda olmayan (NEET) 15-29 yaş arası gençlerin oranının yüzde 39.6 olduğu görülüyor. Türkiye, bu verilerle son 10 yılda NEET sıralamasında İsrail'den sonra en çok iyileşme kaydeden ülke oldu. 2019 sıralamasında Türkiye'yi yüzde 23,7 ile İtalya ve Kolombiya takip etti. OECD üyeleri arasında NEET oranı en düşük ülke yüzde 5,5 ile Lüksemburg oldu.” ifadelerine yer verdi.

“Dindar nesil” projesinin tarihi…

“Dindar-kindar nesil” projesi, ilk olarak 2012 yılında o zamanlar Başbakan olan AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından gündeme getirilmişti. 19 Şubat 2012’de, AKP İstanbul İl Gençlik Kolları’nın 3’üncü Olağan Kongresi'ne telekonferansla bağlanan Erdoğan, “Modern ve dindar bir gençlikten bahsediyorum. Dilinin, dininin, ilminin, ırzının, evinin, kininin, kalbinin davacısı bir gençlikten bahsediyorum.” ifadeleriyle hayalindeki gençliğin karakteristiğini betimlemişti.

Erdoğan günümüze kadar “dindar ve kindar nesil” projesini belirli aralıklarla gündeme getirmekten vazgeçmedi. Erdoğan son olarak Kasım 2019’da Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 70. Yıl Kutlama Töreni'nde yaptığı konuşmayla “dindar nesil yetiştirme” hayalini şu sözlerle yineledi:

“İnşallah dindar bir gençlik, dindar bir nesil sizin ellerinizde yetişecek. Bunu başardığımız takdirde, çarşıda, sokakta, pazarda o zaman tinercisini, hırsızını, Allah'ın izniyle o zaman görmeyiz veya minimize ederiz. Alkolikleri görmeyiz, niye? Çünkü dindar gençlik bilecek ki alkol haramdır. Dolayısıyla o yola tevessül etmeyecek. Bu konularda atılacak adımlarla dindar neslin olduğu bir ülkede, inanıyorum ki tüm manevi değerler bir anda yüksek bir sıçrama yapacak ve birbirini menfaat, makam, mevki için değil Allah için seven bir millet ortaya çıkacaktır.”

Araştırmalar, “dindarlaşma eğilimi düştü” diyor

Ne var ki Türkiye’de gençlik kesimleri, tam anlamıyla bu proje ekseninde dönüştürülebilmiş değil. Araştırmalar, AKP’nin yoğun çabalarının aksine gençler arasında dindarlaşma eğiliminin düştüğünü gösteriyor.

KONDA Araştırma Genel Müdürü Bekir Ağırdır, Aralık 2019’da yaptığı bir değerlendirmede, “Dindar nesil yetiştirme çabaları siyasi mühendislik olarak kaldı” dedi. Ağırdır, gençlerin yaşam alışkanlıklarının dindarlaşma parametrelerine uyumlu şekilde ilerlemediğini şu verilerle açıkladı: “Gençlerde oruç tutanlar yüze 74’ten 58’e düşmüş. Düzenli olarak namaz kılarım diyenler yüzde 27’den 24’e gerilemiş. Daha geç evleniyorlar. Yalnız yaşayanlar çoğalıyor. İnanç seviyelerinde ‘dindarım’ diyenler azalıyor. Ateistim diyenler 10 yılda yüzde 1’den yüzde 4’e çıkmış. Başını örtenler azalıyor yüzde 57-58’den 50’ye düşmüş.”

“Amaç rejimi kalıcılaştırmaktı”

Türkiye’de gençlik kesimlerinin AKP’nin hedefleri doğrultusunda dönüşmemesinin altında bazı sosyal, ekonomik ve en nihayetinde siyasi nedenler yatıyor. Konu hakkında görüşlerine başvurduğumuz isimlerden Sosyolog Doç. Dr. Yavuz Çobanoğlu, “dindar nesil yetiştirme projesinin aslında İslamcılığın ezelden beri var olan düşüncelerinden biri olduğunu” dile getirdi.

Gülenci yapılanmada bu hedefin “Altın Nesil” şeklinde adlandırıldığını belirten Çobanoğlu, bu projenin AKP iktidarıyla birlikte bir miktar hedef değiştirdiğini ve “yeni rejimin temellerini sağlamlaştırmak için kullanılan politik bir tercihe dönüştüğünü” vurguladı. Çobanoğlu, “Amaç, yeni rejimi artık geri dönülemeyecek biçimde destekleyecek dindar kitleler oluşturmaktı. Bu bir toplum mühendisliğiydi ve tarihteki benzerleri gibi dağılmaya mahkûmdu. Ortaçağ’da değiliz, bugünün insanı dünyanın diğer yerlerindeki insanlar ‘nasıl yaşıyor’ hepsini görüyor, izliyor ve talep ediyor. Özellikle gençler de ‘dindar olacaksın’ talimatına uyan robotlar değil. Gençlik her dönem değişim ve farklılık talep etmiştir; kendisini ‘mutsuz’ eden her durumun da gayet iyi farkındadır.” dedi.

Gençlerin dindarlıktan neden uzaklaştıkları konusunda da çıkarımda bulunan Çobanoğlu, “Zira ‘dindar nesil’ projesinin de mutluluk değil, ‘huzur’ vaadi var, o da ‘öteki dünyada’… Hem kapitalist piyasa ekonomisi uygulayıp maddî dünyanın nimetleriyle vitrinleri süsleyeceksiniz hem de (özellikle) gençlerden ‘dindar’ olup, sadece manevî dünyaya çalışmalarını bekleyeceksiniz. Bu gençler ‘dindarlıktan’ uzaklaşmasın da ne yapsın?”

Çobanoğlu tüm bunlarla birlikte şunu da ekledi: “Yine de ‘dindar nesil projesi’ sekteye uğrasa da ülkenin siyasetten, medyaya ve günlük yaşama kadar bir ‘dindarlaşma mecburiyetine’ sıkıştığını, buralarda kapsayıcı bir dil ile söylemler bütünü oluştuğunu da tespit etmek gerekiyor. İslamcılar bunda başarılı oldu ve işte ironik biçimde ‘dindarlaştırmak’ istedikleri nesil bir süre sonra buraları değişime zorlayacak.”

Araştırma, iktidarda olmayan düşüncelerin sosyal medyada ifade edilmesi yönünde dahi önemli sınırlamalar olduğunu gösteriyor. Muhalif partilere oy veren gençler “sosyal medyada kendilerini özgürce ifade edemediklerini” söylüyor.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Bir taraftan Türkiye ile istikşafi görüşmeleri sürdürürken, tansiyonu da yüksek tutmaya çalışan Komşu, son olarak Ege’nin uluslararası sularında bilimsel ve teknik ara...

Türkiye'de yaşanan ekonomik krize, Pandemi yasak ve kısıtlamaları da eklenince vatandaşlar, esnaf, çiftçi, şirketler “maddi olarak” zor duruma düştü. 2020’de “şirket i...

Cumhur İttifakı, son günlerde muhalefete yönelik eleştirilerini sertleştirdi. Uzmanlara göre muhalefete yönelik artan baskı, kullanılan sert dil, iktidar partilerinin ...

İNG Global İcra Kurulu Üyesi ve Pazar Liderleri Bölge Başkanı Abay “Pandemi insanlık için derslerle dolu. Bir yandan da fırsat aslında. Eskiden ‘Olmaz’ dediğimiz çok ş...

Tarım Kredi Kooperatifi ve bankalara olan borçları nedeniyle mağdur olan çiftçiler dördüncü defa Ankara’da eylem yaptı. Eylem için Türkiye’nin değişik illerinden Ankar...

Tarım Kredi Kooperatifi ve bankalara olan borçları nedeniyle mağdur olan çiftçiler dördüncü defa Ankara’da eylem yaptı. Eylem için Türkiye’nin değişik illerinden Ankar...

ABD Doları, 2020’de Covid-19 salgını ile birlikte, küresel piyasalarda düşme eğilimine girerek 2018 seviyelerine gerilerken, Türkiye’de tarihi zirveleri görmüştü. Bu s...

Yazarlar
Website Security Test