Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Dünya aşılanıyor, biz ise bekliyoruz; geç mi kaldık?

8.1.2021
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Birçok ülke Covid-19'a karşı üretilen aşıları öncelikli gruplara uygulamaya başladı. Türkiye ise Çin menşeli aşı CoronaVac'in hazır olmasını bekliyor. Bu bekleyiş ne kadar sürecek? Türkiye aşı sürecinde yanlış tercihler mi yaptı? Bu önemli soruları uzmanlara yönelttik, çok çarpıcı yanıtlar aldık.

Coronavirüs salgınına karşı ülkeler art arta aşılama takvimlerini devreye sokarken, Türkiye ise Çin menşeli aşı CoronaVac'in hazır olmasını bekliyor. Dünya çapında coronavirüs verilerinde şeffaflık konusunda Türkiye, en kötü beş ülke arasında yer alırken, başlayan aşılanmada da gerilerde kaldı. Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) açıklamasına göre Türkiye, aşı temin eden ülkeler sıralamasında 53'üncü sırada yer alıyor. Dünya aşılanıyor biz bekliyoruz… Geç mi kaldık?

TTB açıklamasında, "Sağlık Bakanlığı tarafından sadece tek bir firma ile anlaşma yapılmış, getirileceği iddia edilen 50 milyon aşı sadece 25 milyon vatandaşımız için yeterli olacakken, bu miktarda aşının gelip gelmeyeceği ve gelirse kalan 58 milyon vatandaşımızın aşı olup olmayacağı veya nasıl olacağı da belli değildir. Dünyada birçok ülke farklı firmalardan ve nüfuslarından daha fazla aşı temin etmişken, Türkiye aşı temin eden ülkeler arasında ne yazık ki 53'üncü sıradadır" denildi.

 

TTB Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı, aşıların durumuyla ilgili belirsizliği eleştirdi. Fincancı, hükümetin salgın politikasına bağlı yaşanan sorunların aşılar ile birlikte daha da yakıcı hale geldiğini, şeffaflıktan yoksun hareket edilmesinin toplumdaki tereddüdü arttırdığını söyledi. Fincancı, "Zamanında aşıları üreten ve ürettiği aşıları dünyaya ulaştıran bir ülkeden bugün aşı üretimi konusunda soru işaretleriyle dolu bir ülkeye gelmiş durumdayız" dedi.

3 milyon doz geldi, o da belirsiz

Türkiye şimdiye kadar Çin'in ilaç şirketi SinoVac tarafından üretilen CoronaVac ve Pfizer-BioNTech aşıları için anlaşma yaptığını duyurmuştu. 50 milyon doz sipariş edilen CoronaVac aşılarının 3 milyon dozu 30 Aralık'ta Türkiye'ye ulaşmıştı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, aşılarla ilgili 14 günlük test sürecinin hemen başlatılacağını belirterek bunun ardından aşılama programının Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü koordinasyonunda gerçekleştirileceğini söylemişti.

Gelen 3 milyon doz aşılarda da belirsizlik sürüyor. Bu miktarla hedeflenen bağışıklama oranına kısa sürede ulaşmak zor. Toplumun yüzde 60'ının aşılanması için yapılan planlamada günde belirli sayıda kişinin aşılanması gerekiyor. Çünkü coronavirüsten can kaybı günbegün sürüyor.

Türkiye, haftalar önce Çin’de faaliyet gösteren özel şirket Sinovac’in ürettiği CoronaVac’i yaygın aşılama için tercih ettiğini açıkladı. Bu bağlamda CoronaVac’in Faz-3 çalışmaları, aşıyı kullanacağını açıklayan Türkiye, Brezilya ve Endonezya gibi ülkelerde gerçekleştiriliyor. Ancak söz konusu aşının klinik deneylerinin devam etmesi, birçok ülkenin ise kullanım onayı alan Pfizer-BionTech, Moderna ile aşılamaya başlaması, “Biz geç mi kaldık? Ya da aşı seçerken yanlış bir tercihte mi bulunduk?” sorularını akla getiriyor.

Koca'dan “üç yerli aşı” açıklaması

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, üç inaktif yerli aşı adayının insan deneylerine başlayabilecek seviyeye geldiğini açıkladı. Sosyal medya hesabından bir dizi paylaşımda bulunan Koca, aşılarla ilgili Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna (TİTCK) insan deneyleri için izin müracaatı yapıldığını kaydetti.

Türkiye'de geliştirme süreci devam eden 17 farklı aşı adayı bulunduğunu kaydeden Koca: "İnsan deneyleri safhasında olan inaktif aşı adayımız Faz II insan deneylerine başlamak üzeredir. Bu aşı adayımız için nisan ayında Faz III insan deneyleri safhasına gelerek yaygın kullanımına yönelik hazırlıklar devam etmektedir. Bunun yanı sıra 3 inaktif aşı adayı Faz I insan deneyleri aşamasındadır. TİTCK, insan deneyleri öncesi yapılan çalışmaları inceleyerek insan deneyleri için izin vermektedir. Şu an 3 inaktif aşı adayımız TİTCK'ye insan deneyleri için izin müracaatı yapmış ve insan deneylerine başlayabilecek safhaya gelmiştir."

Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı 7 Ocak verilerine göre Türkiye’de coronavirüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 194, toplam vaka sayısı 12 bin 171, ağır hasta sayısı ise 3 bin 201 olarak açıklandı.

“NİHAYET AŞILAR YAPILIYOR!”

Zeki Hozer (Dr.) – İnsanlık tarihi içinde bir hastalıkla ilgili olarak en hızlı aşı çalışması SARS-CoV-2 için yapıldı ancak hâlihazırda Dünya’da ölenlerin sayısı 1 milyon 877 bin 448. Bu rakam ay sonunda 2 milyonu geçecek...

Aşı çalışmaları normalde 10 yıl kadar sürüyor. Araştırma; Faz1,2,3 çalışmaları 2’şer yıl tescil ve resmi süreç de birer yıl şeklinde bir zaman dilimine ihtiyaç gösteriyor. Menenjit aşısı 68 yıl, pnömokok aşısı için ise 64 yıl geçmesi gerekmişti. Grip 14 yıl, kuduz için ise 4 yıl süre ile bilim insanları uğraşmıştı.

Şu an BioNtech, Moderna, Sputnik V, Sinovec ve Oxford/Astrazeneca aşıları tedavülde. Pfizer&BioNTech ve Moderna aşıları m-RNA tabanlı, Sputnik V ve Oxford&Astrazeneca ise viral vektör tabanlı aşılar. Kısaca, RNA tabanlı aşılarda virüsün tamamı yerine, genetik bilgisini taşıyan RNA zincirinden kritik bir kısım vücuda enjekte edilirken, viral vektör aşılarında ise yine gen teknolojisi kullanılıyor ancak virüsün taşıdığı genetik materyalin bir kısmı, başka bir virüs içine yerleştiriliyor ve vücuda enjekte ediliyor. Çin CoronaVac aşısı ise çiçek, kızamık gibi bildiğimiz ve ölü virüs ile oluşturulan bir aşı çeşidi... Maliyetleri 3 ila 37 dolar arasında değişiyor, aralıklı iki doz yapılıyor ve soğuk sevk zinciri dâhil bazı transfer gerekliliklerinde farklılıklar var.

İngiltere, İsrail, Almanya dâhil birçok ülke, geçen ay itibari ile öncelikli gruplardan başlayarak aşılamalara başladı. Ülkemizde bu ay sonuna doğru başlıyoruz. Genel olarak bakanlık açıklamaları referans alındığında günlük 1.3 milyon civarında aşı yapma kapasitemiz olduğu konuşuluyor. Bir toplum (ki terminolojide ‘sürü bağışıklığı’ deniyor) için %70’e yakın bağışıklık ile salgını söndürmek mümkün olacağından 56 milyon insanımız aşılanmalı yani 43 gün sürecek bir maraton... Sonra ikinci doz yapılacak. İlk dozda %90’ın üzerinde bir bağışıklık görülebiliyor. Oluşan antikorlar da 4-6 ay vücutta tespit edilebiliyor. Kabaca şubat sonuna hedef grup aşılamalarında ilk dozlar verilebilirse, Mart itibari ile ikinci aşamanın da Nisan ortasında tamamlanması beklenebilir.

Tüm bu strateji eksiksiz ve sorunsuz gerçekleşebilirse, beklenen salgın gerilemesi görülecektir. Mayıs ayı; maske, fiziksel mesafe ve kişisel hijyene dikkat edilen ama tüm sektörlerin tamamen faaliyete geçtiği bir ay olabilir. Sonrasında her sene yapılan grip aşıları gibi, 4-6 ay aralıklarla CoVid aşılamaların devam ettiği bir süreci insanlık görecektir.

ABD Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Başkanı Dr. Anthony Fauci, normalleşme için 2021’nin 3’üncü ve 4’üncü çeyreklerini dile getiriyor. BionTech’in CEO’su Uğur Şahin ise biraz daha geç bir tarihi hedeflemekte: Gelecek kış gibi.

Kötümser spektrumda neler var?

Yeni virüs mutasyonları sonrası aşı ile oluşan bağışıklığın işe yaramaması, aşı sonrası kitlesel olarak görülebilecek hiç gözlenmemiş yan etki ve komplikasyonlar nedeni ile aşılama çalışmalarının sona erdirilmesi vs. ama bunları düşünmek şimdilik gereksiz.

Tüm okuyucularımın; ulaşabildikleri ilk aşıyı olmalarını, maskesiz, fiziksel mesafesiz ve hijyene dikkat etmeden hiçbir eylem içinde olmamalarını önemle belirtiyorum. Tüm bunlardan sonra ise insanlık, Pandeminin kronik etkileri olacak sektörel daralmalar ve iflaslar sonrası gelişecek ekonomik ve siyasi krizler ile baş edebilirse, küresel iklim değişiklikler ve Habitat Daralması gibi devasa sorunlara odaklanması gerekecek.

Etiketler : covid-19, aşı

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Tarım Kredi Kooperatifi ve bankalara olan borçları nedeniyle mağdur olan çiftçiler dördüncü defa Ankara’da eylem yaptı. Eylem için Türkiye’nin değişik illerinden Ankar...

Tarım Kredi Kooperatifi ve bankalara olan borçları nedeniyle mağdur olan çiftçiler dördüncü defa Ankara’da eylem yaptı. Eylem için Türkiye’nin değişik illerinden Ankar...

ABD Doları, 2020’de Covid-19 salgını ile birlikte, küresel piyasalarda düşme eğilimine girerek 2018 seviyelerine gerilerken, Türkiye’de tarihi zirveleri görmüştü. Bu s...

Gara operasyonunda PKK'nın farklı tarihlerde kaçırdığı asker ve polis 13 rehineyi öldürmesinin ardından Türkiye'de oluşan siyasi gerilim derinleşiyor. Pençe-Kartal-2 o...

“Gazeteciler aylarca tutuklu olarak hapislerde yatırılırken”, Asliye Ceza Mahkemesi tarafından dosyası “Kasıtlı öldürmeye teşebbüsten” Ağır Ceza Mahkemesine gönderilen...

Coronavirüsle mücadele kapsamında Kasım ayında kısıtlamaları genişleten Türkiye, Mart ayı itibariyle kademeli olarak ikinci normalleşme dönemine geçiyor. Yeni normalle...

Sayın Mahmut Tolon'un GÖZLEM’in İzmir sayfasında çıkan yazısında benden alıntı yapması üzerine Sayın Muzaffer Tunçağ konuya değindi...

Yazarlar
Website Security Test