Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Savaş ihtimalinden müzakere masasına

25.9.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Doğu Akdeniz’de hidrokarbon enerji kaynaklarının araştırılması ve deniz hakimiyeti konusunda Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan gerilimde, karşılıklı sert mesajların yerini ABD ve AB’nin devreye girmesiyle daha ılımlı açıklamalar aldı. Savaş ihtimalinin bile dillendirildiği gerilimde tarafları masaya oturmaya ikna eden aktörlerin başında Almanya geliyor.

AB dönem başkanı Almanya, girişimleri sonucu Türkiye ve Yunanistan, aralarındaki sorunları diplomatik yollarla çözmek için yeniden masaya oturacaklarını açıkladılar. Taraflar, 2002'de başlatılan ancak 2016'da askıya alınan "istikşafi görüşmeler" mekanizmasını yeniden aktive ederek Ege Denizi'nden kaynaklanan sorunları ele alacaklar.

İstikşafi görüşmelerde, Yunanistan, temel politikası çerçevesinde sadece deniz yetki alanlarının belirlenmesi sorununu ele almak isterken Türkiye, statüsü belirlenmeyen ada ve adacıklar, hava sahası ve silahlandırılan Yunan adaları konusunu da masaya taşımak istiyor. Taraflar, yaklaşık 2 ay süren gerginliğin ardından yeni ve daha zorlu bir müzakere sürecine giriş yapmaya hazırlanıyorlar. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve Almanya Başbakanı Angela Merkel ile üçlü video konferansı sonrası istikşafi görüşmelerin başlayacağı iki ülke tarafında açıklandı.

AB'nin Atina'yla istikşafi görüşmelere başlamaya hazırlanan Ankara'ya yaptırım uygulama seçeneğinden uzaklaştığı bildirildi. Reuters'a konuşan üst düzey AB diplomatları ve yetkilileri, Avrupa Birliği'nin bu gelişmenin ardından Ankara'ya yaptırım uygulama tehdidini sürdürmesinin düşük bir ihtimal olduğunu söyledi. Bir AB diplomatı, "Diyalog yaptırım tehdidine ihtiyacı azalttı. Bu yüzden şu an 27 üye arasında böyle bir adım için konsensüs yok" ifadesini kullandı.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, iki ülke askeri heyetleri arasında Brüksel’de başlayan teknik görüşmelerde şu ana kadar ilerleme kaydedildiğini söyledi. 24-25 Eylül'de yapılması planlanan ve Türkiye-Yunanistan arasındaki Doğu Akdeniz gerginliğinin ele alınması beklenen AB Liderler Zirvesi Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Charles Michel'in güvenlik ekibinden bir kişinin coronavirüs testinin sonucunun pozitif çıkması nedeniyle 1 Ekim'e ertelendi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Erdoğan, Doğu Akdeniz krizi nedeniyle iki ülke arasında gerginliğin yükselmesinin ardından ilk kez bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, Macron'dan gelen talep üzerine gerçekleşen görüşmede, Erdoğan tüm sorunları masada konuşmak ve çözmek istediklerini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu süreçte Fransa'dan da "sağduyulu ve yapıcı bir tutum" beklediklerini ifade ederek Türkiye-Fransa arasında istişare ve iletişim mekanizmasının sürekli olarak işletilmesinde fayda gördüğünü söyledi.

Erdoğan'ın görüşmede ayrıca, "Doğu Akdeniz'deki gerginliğin sebebinin Türkiye'nin ve Kıbrıs Türklerinin bölgedeki meşru haklarının yok sayılması olduğuna işaret ederek Fransa'nın Yunanistan ve Rum kesiminin gerginliği tırmandıran maksimalist iddia ve adımlarını desteklemesine anlam veremediğini" belirttiği açıklandı.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda konuşan Emmanuel Macron, Doğu Akdeniz krizinde Türkiye ile yaşanan gerginliğe ilişkin açıklamalarda bulundu. Macron, "Türkiye'ye saygı gösteriyoruz. Türkiye ile diyaloğa da hazırız. Ancak Türkiye'nin de Avrupa'nın egemenliğine ve uluslararası hukuka saygı göstermesini ve hem Libya hem de Suriye'deki faaliyetlerine açıklık getirmesini bekliyoruz" dedi
Türkiye’yi dışlayan “gaz forumu” kuruldu

Türkiye, Yunanistan ve Fransa arasında yaşanan gerilim, geçen hafta üç ülkenin liderleri “çözüm odaklı” mesajlar verse de kritik gelişmeler de yaşandı. Doğu Akdeniz'deki hegemonya mücadelesinde, altı ülke Türkiye'yi dışlayarak gaz forumu kurdu. Filistin'in de yer aldığı foruma katılan ülkeler ortak bir bildirim yayımladı. Mısır, İsrail, Yunanistan, Kıbrıs, İtalya ve Ürdün'ün yer aldığı forumun merkezi Mısır. Forumun amacı, D. Akdeniz'deki enerji kaynaklarının çıkarılması ve ihracatının sağlanmasını teşvik etmek.
Gaz forumu kurum tüzüğü ise, internetten yayımlanan bir törenle imzalanırken, İsrail Enerji Bakanı Yuval Steinitz, Filistin'in de sürecin bir parçası olduğunu söyledi. Foruma, Fransa'nın da katılmak istediği, ABD ve AB'nin ise gözlemci olarak yer almak istediği iddia edildi.

Yuval Steinitz, "Arap ve Avrupa ülkeleri arasında tarihte henüz benzeri görülmemiş bir bölgesel işbirliği" anlamına geldiğini, İsrail'den Ürdün ve Mısır'a 30 milyar dolarlık doğal gaz ihracatı için anlaşmalar imzalandığını kaydetti. Steinitz, "Bu sadece bir başlangıç" dedi.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın dün yaptığı açıklamada İsrail ve Mısır ile bazı ihtilafların olduğunu belirterek "Bunlar enerji konusunda işbirliği yapmanın önünde engel olmak zorunda değil" demişti. Kalın, "Kıyıdaş ülkelerin katılımıyla adil, paylaşımcı bir enerji platformu konferansı, toplantısı ya da süreci başlatılmasına olumlu baktıklarını" ifade etmişti.

*******

“TÜRKİYE'NİN ZOR VE ŞIMARIK KOMŞUSUYLA SIKINTILARI”

Mehmet Dönmez (Emekli Büyükelçi) –Doğu Akdeniz ve Ege'de yaşanan gerilim konusunda 24 Eylül günü yapılması heyecanla beklenen AB liderler toplantısı pandeminin azizliğine uğramıştır. AB Konseyi Başkanı Charles Michel'in koruma ekibinden bir kişinin Covid 19 testinin pozitif çıkması üzerine Michel kendini karantinaya almış ve zirve bir hafta ertelenmiştir.

Bu zirvede Doğu Akdeniz'deki durum ele alınacak ve Yunanistan ile Kıbrıs Rum Yönetiminin (GKRY) Türkiye'ye uygulanmasını istediği yaptırımların ele alınması beklenmekteydi. Yunanistan ve GKRY'nin ısrarlı taleplerine rağmen Türkiye için ağır yaptırım kararı alınması söz konusu olamaz. Zira, Türkiye AB için önemli bir ticaret ortağıdır. Ayrıca bugün için AB'nin lideri olarak Macron'un tüm şamatasına rağmen Fransa değil Almanya görülmektedir. Almanya'nın nisbeten ılımlı bir yaklaşım içinde olduğu kabul edilebilir. Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Şansölye Merkel ve Konsey Başkanı Michel ile yaptığı üçlü görüşme havayı yumuşatmıştır.

Ancak bununla birlikte Rumlar her zamanki şımarık talepkârlığını sergilemeye devam edeceklerdir. Öyle ki Lukaşenko'nun tartışmalı seçimi sonrasında Beyaz Rusya'da kesilmek bilmeyen gösteriler devam ederken AB tarafından uygulanacak yaptırım paketi, GKRY'nin Türkiye'ye yönelik yaptırım ısrarı sonu kullandığı vetosu nedeniyle kabul edilmemiştir.

Bir başka gelişme Yunanistan Dışişleri Bakanlığının Türkiye ile kıta sahanlığı görüşmelerine yakın gelecekte başlanacağını açıklaması olmuştur. Ancak görüşmelerin yer ve zamanı henüz belli değildir.

Öte yandan BM Genel Kurulu'na hitap eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, Doğu Akdeniz konusunda tüm tarafların katılımıyla bir konferans düzenleneceğini açıklamıştır. Bu Türkiye açısından önemli ve olumlu etki yaratacak bir adım olmuştur. Doğu Akdeniz konusu sadece Türkiye ve Yunanistan arasında bir sorun değildir. Türkiye haklı olarak bölgedeki haklarını ve KKTC'nin çıkarlarını koruma kararlılığı göstermektedir. Çok taraflı konferans çağrısı Yunanistan'ın ve Rumların Türkiye'yi uzlaşmaz ve hatta saldırgan gösterme adımlarını sekteye uğratacaktır. Ancak bunun için ülkemizin komşularıyla ve bölge ülkeleriyle uzun zamandır bozulmuş olan ilişkilerini düzeltme yoluna girmesi gerekmektedir. Bu çerçevede Mısır, İsrail ve Suriye sayılabilir. Bu suretle Türkiye içine düştüğü yalnızlıktan sıyrılacaktır.

Türkiye diyaloga taraftır, ancak kararlı olduğu mesajını vermekten geri kalmamalıdır. Nitekim bunun gereği olarak Oruç Reis tekrar Akdeniz'e açılmış ve neden limana çekildiğine dair spekülasyonlara da son verilmiştir.

Ayrıca Limni adasının Lozan Antlaşmasına aykırı olarak Yunanistan tarafından silahlandırıldığı da Türkiye tarafından uluslararası kamuoyunun dikkatine getirilmiştir.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Türk çiftçisi kan ağlarken, Rus çiftçisi bayram yapıyor. Türkiye’nin Rusya’dan buğday ithalatı rekor kırdı ve Rusya’da buğday fiyatları zirve yaptı.

Azerbaycan ile Ermenistan arasında Dağlık Karabağ krizi nedeniyle yaşanan çatışmalar diplomatik girişimlere rağmen yerini ateşkese bırakmadı. Moskova’da Rusya Dışişler...

Bir önceki toplantıda sürpriz yaparak faizi 200 baz puan artıran Merkez Bankası (TCMB), ekim ayında 200 baz puan artış beklentisine karşın politika faizinde bir değişi...

Türkiye ile Yunanistan ve Güney Kıbrıs arasında Doğu Akdeniz’de yaşanan deniz yetki alanlarının paylaşımına yönelik anlaşmazlıklar, uzun bir süredir fiili bir krize dö...

16 Ekim, “Dünya Gıda Günü” idi. Ülkemizde kaç kişi hatırladı ve kaç yerde “bu günün önemi” konusunda toplantı yapıldı?

Alt Mahkeme’nin kararı büyük tepki ile karşılandı. GÖZLEM konuyu masaya yatırdı ve uzmanlara sordu. İşte görüşleri…

Markette satın aldığı hiçbir ürünü, ikinci alış verişinde zamsız alamayan vatandaş “TÜİK’in enflasyon rakamları nasıl düşük oluyor” diye soruyor.

Yazarlar
Website Security Test