Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Merkez Bankası’nda başkan değişti, gözler 25 Temmuz’da

13.7.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Murat Çetinkaya'nın Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile görevden alınıp yerine yardımcısı Murat Uysal'ın atanmasının yankıları sürüyor. 6 Temmuz’da yaşanan bu değişim sonrasında TCMB'nin bağımsızlığına ilişkin kaygılar artarken, Türk Lirası varlıkları yeni haftaya güç kaybederek başlamasına neden oldu. Geçen hafta, TL, dolar ve euro karşısında zayıflarken, borsada satıcılı seyir ağırlığı vardı. TCMB’de yaşanan bu değişimin ardından gözler 25 Temmuz’da yapılacak Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında “faiz” kararına çevrildi. Zira, Çetinkaya’yı görevden alan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Kendisine ekonomi toplantılarında defalarca faizi indirmesi gerektiğini söyledik. ‘Faiz düşerse, enflasyon düşer’ dedik. Gerekeni yapmadı. Aynı kulvarda değildik” ifadelerini kullanmıştı.

Merkez Bankası’nda yaşanan görevden alma, banka tarihinde ilk kez yaşanıyor. Eski başkanlardan İsmail Hakkı Aydınoğlu, siyasi baskı ile 10 Ocak 1981’de istifa etmişti. Bu yüzden görevden alınma bakımından Çetinkaya bir ilk. Murat Çetinkaya’nın görev süresinin bitmesine 9 ay kala görevden alınma gerekçesi olarak “faiz” ve “”ihtiyaç akçesi” görünüyor. Geçtiğimiz Nisan ve Haziran aylarında yapılan son iki PPK toplantısında, faizler sabit tutulmuştu. İddialara göre, Erdoğan’ın “faizleri indirin” talimatına rağmen, Çetinkaya’nın buna yanaşmayacağı için görevden alındı. Çetinkaya’nın yerine atanan Murat Uysal başkanlığındaki Merkez Bankası ilk Para Kurulu Toplantısı 25 Temmuz’da yapılacak.  Yeni başkan Murat Uysal’ın, Erdoğan'ın düşük faiz konusundaki görüşlerine Çetinkaya'dan daha yakın olduğunu belirtiliyor.

 

İhtiyaç Akçesi Hazine’ye devrediliyor

Murat Çetinkaya'nın görevden alınmasının ardından AKP'nin ihtiyat akçeleriyle ilgili yasa teklifi TBMM'ye sunuldu. Teklife göre Hazine Bakanlığı ihtiyat akçelerinin tamamına el koyabiliyor. Yedek akçe ya da yaygın bilinen adıyla "ihtiyat akçesi" TCMB'nin kanun gereği olağanüstü durumlarda kullanılmak üzere kenara ayırdığı rezervler anlamına geliyor. Şu anda Merke Bankası'nda yaklaşık 40 milyar TL'nin yedek akçe olarak rezervlerde olduğu biliniyor.

 

Erdoğan: Talimatlara uymadı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonomideki olumsuz tablodan Çetinkaya’nın uygulamalarını sorumlu tutarak "talimatlara uymadığı için" görevden alındığını söyledi. Erdoğan, "Ekonomi politikalarında Merkez Bankası, kendisinden beklediğimiz rolü hakkıyla oynayabilse böyle bir değişikliğe zaten ihtiyaç olmazdı“ diye konuştu.

Erdoğan, Hak-İş 14. Olağan Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada faiz indirimi konusunda hükümetin taleplerini şimdiye kadar yerine getirmeyen Çetinkaya ile ilgili olarak "Faiz denilen, her türlü kötülüğün anası olan, hele hele para politikalarında bu konuyla ilgili verilen talimatlara uymayan bu arkadaşımızın bir değişikliğe tabi tutulmasının gerektiğine inandık. Şimdi kimler savunuyor bunu? Dikkat ediyorum hep faizciler savunuyor" ifadelerini kullandı.

 

Kanun ne diyor?

Erdoğan'ın TCMB ile ilgili açıklamaları Merkez Bankası bağımsızlığı ile ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi. 1211 sayılı TCMB Kanununda Merkez Bankası'nın temel amacı "fiyat istikrarını sağlamak" olarak tanımlanıyor, "Banka, fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler" deniyor. Aynı maddede bankanın hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını "fiyat istikrarını sağlama amacıyla çelişmemek" kaydıyla destekleyebileceği kaydediliyor.

Kanunda "Bankanın temel yetkileri" başlığı altında "Banka, Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Banka, para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur" ifadesiyle Merkez Bankası'nın bağımsızlığı vurgulanıyor.

TCMB ayrıca fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkili kılınıyor. Kanunda TCMB "Bu Kanun ile kendisine verilen görev ve yetkileri, kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır" ifadeleri yer alıyor.

 

TCMB Başkanının görevden affı

1211 sayılı kanunun 28'inci maddesinde Merkez Bankası başkanlarının görevden af olunmasıyla ilgili 27'nci maddedeki yasakların gerçekleşmesi ve kanunla kendisine verilen görevlerin devamlı surette ifasını imkansız kılacak durumların ortaya çıkması hallerinde, atanmasındaki usule göre görevinden af olunabileceği kaydediliyor.

Bahsi edilen 27'nci maddedeki yasaklar ise "başkanlık görevinin özel bir kanuna veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanmadıkça TCMB dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir görev ile birleştirilmesi, Başkan‘ın ticaretle uğraşması, bankalar ve şirketlerde hissedar olması" olarak sıralanıyor.

15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrasında ilan edilen Olağanüstü Hal'in (OHAL) yürürlükten kaldırılmasının hemen öncesinde, geçen yıl Temmuz ayı başında yürürlüğe sokulan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ilgili kanunlarda yer alan "Başbakan", "hükümet", "Bakanlar Kurulu" ifadeleri "Cumhurbaşkanı" şeklinde değiştirilmiş, bu düzenleme de TCMB'nin bağımsızlığını zedeleyeceği gerekçesiyle eleştirilere hedef olmuştu.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

CHP'li Ekrem İmamoğlu'nun başkan seçilmesinin ardından istifa eden AKP döneminin İBB Genel Sekreteri Hayri Baraçlı'nın ekibi belediye 60 milyarlık İBB bütçesinin 40 mi...

25 Temmuz 2019 tarihli Merkez Bankası Para Politikaları Kurulu (PPK) Toplantısı'nda alınacak faiz kararı ne olacak?

Avrupa Birliği'nin (AB) yaptırım kararına Türkiye Akdeniz'e dördüncü bir gemi gönderme kararıyla karşılık verdi. Kıbrıslı Rumlar ise Kıbrıslı Türklerin ortak komite ön...

GÖZLEM, ''KUZEY AFRİKA'DA DA MI BİR 'SURİYE SENARYOSU' VAR?'' sorusuna cevap arıyor.

Duygu Özerson Elakdar, Urla’da Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan kiraladığı 2 bin 400 dönümlük alanda zeytin ormanı oluşturdu. Bölgeye 60 bin zeytin ağacı diken iş kadını ...

Abdullah Gül / Ali Babacan girişimi mi, Ahmet Davutoğlu çıkışı mı, Çoban Ateşi Hareketi mi şanslı? GÖZLEM uzmanlara sordu. İşte cevaplar…

Yazarlar
Website Security Test