Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Aşı olalım mı?!

11.12.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Sorunun yanıtı kuşkusuz olmalıyız. Günlük 200’ü aşan vatandaşımızın ölümü ve 30 binleri aşan vaka sayımız için tek kurtuluş, toplumun aşı çalışması ile bağışık hale getirilmesidir. Dünyada da vaka sayısının halihazırda 70 milyona yaklaştığı ve ölümlerin de 1.5 milyonu aştığını unutmayalım. Elbette aşılarla ilgili haklı endişeler dile getirilebilir ancak Dünyamızı bir karantina gezegenine dönüştüren SARS-CoV-2 virüsünü yenmenin ve eski günlere dönmenin tek umudu olan aşılar için kastı aşacak spekülasyonlar olduğu da bir gerçek.

Bu hafta içinde(08.12.2020),Dünyada ilk olarak kitlesel aşılama İngiltere’de yapılmaya başlandı. Ülke çapında, ilk etapta,  50 hastanede, öncelikle 80 yaş üzerindekilere, bakımevi ve sağlık çalışanları olmak üzere hedeflenen grup içinde 6 milyon kişiye aşı enjekte edildi. 94 yaşındaki Kraliçe 2. Elizabeth ve 99 yaşındaki eşi Prens Philipp de, tevazu içinde aşı için sıranın kendilerine gelmesini bekledi.

Bir aşıyı ortaya çıkaracak çalışma için, uluslararası referans ve akreditasyonun ilk zorunluluk olduğu, "Good Clinical Practice (GCP)" (İyi Klinik Uygulamaları) denilen ve sınırları çok net tanımlanmış kurallarına uyulması şarttır. Bu algoritma fazlar dâhilindedir. Faz I aşamasında, aşı ile ilgili güvenlilik verilerinin toplanması, tolerans ve farmakokinetik özelliklere odaklanılır, sağlıklı gönüllülerde etkiler raporlanır, normalde birkaç yıl tutabilen bu periyot, yaşadığımız pandemide hızlandırıldı. Faz II’de aşı etkinliğinin hastalarda ortaya konulması ve yan etki profilinin araştırılması ve doz-cevap verilerinin toplanması amaçlanır. Bu çalışmalar da gönüllülerle yapılır ve yukarıda da belirttiğimiz gibi açık ve çok katı protokollerle içinde ilerlenilir. Burada da etkinlik ve güvenilirlik için ölçülebilir kriterlere bakılır. Faz III’de, binlerce gönüllünün katkısı ile çok merkezli, randomize, uluslararası bir çalışma evresine gelinir ki klinik etkinliğinin ve yan etkilerinin daha geniş bir hasta popülasyonunda gözlenmesi sağlanılmış olur. Arkasından da Amerika Birleşik Devletleri için FDA’ya (Food and Drug Administration) ve Avrupa Birliği için "European Medicines Agency (EMA)" gibi kuruluşlara yeni aşı/ilaç başvurusu yapılır. Bunlara ilaveten, her ülkenin yasal süreçleri söz konusudur. Ülkemizde, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu bu işlemleri yürütür. Bu aşamadan sonra gerek önceki aşamalarda görülmeyen yan etkiler gerekse hastalık ve yaşam kalitesi üzerindeki etkiler için Faz IV aşamasına gelinir.

Ülkemizin de gerekli alım anlaşmasını yaptığı Sinovac aşısı bilindiği gibi Çin menşeli ve Çin’in saygın bir kamu kuruluşu tarafından geliştirildi. Hâlihazırda Çin’de Temmuz ayı sonundan beri uygulanmakta ve Faz 3 çalışmaları Endonezya ve Brezilya dâhil birçok ülkede yapıldı. Şu ana kadar uygulanan klasik aşı yöntemleri ile geliştirildi, yani inaktive denilen ve virüsün öldürüldüğü bir metodoloji kullanıldı.

Rus kökenli Gamaleya: Sputnik ise yine Rusya’nın ünlü Gamaleya Mikrobiyoloji ve Epidemiyoloji Enstitüsünde yapıldı.rAd26 ve rAd5 gibi iki ayrı virüs bileşeni içeriyor ancak Dünya Sağlık Örgütü Uzmanlarınca prosedürlerin aceleye getirtildiği eleştirisini alıyor.

Oxford&Astrzeneca;azd1222 ise İngiltere orijinli ve Oxford Üniversitesi menşeli. Bu aşı da Rus aşısı gibi coronavirüsün dâhil olduğu ve soğuk algınlığına yola açan Adenovirüslerin zayıflatılmış ve kendisini çoğaltma yeteneği olmayan bir versiyonunu içeriyor. Çok ucuz,kolay depolanıyor,soğuk zincir gerektirmiyor ancak %70 gibi diğerlerine göre düşük koruyuculuk sağlıyor.

Moderna: mRna1273, bir Amerikalı biyoteknoloji şirketinin geliştirdiği bir aşı. Etkisinin %95 olduğunu açıklayan CE0 Stephane Bancel,2-8 derecelik standart buzdolabı saklamasının yeterli olduğunu,-20 derecelerde ise 6 aya kadar etkisini kaybetmediğini belirtiyor. En önemli özelliği RNA aşısı olarak dillendirilen yeni bir teknoloji ürünü olması. Orijinal virüsün genetik kodunun bir parçası insan bağışıklık sisteminin virüse karşı bir bağışıklık geliştirmesi için deyim yerindeyse yem olarak kullandırılıyor.

Ele alacağımız son aşı da Türk Bilim İnsanları Prof. Dr. Uğur Şahin ve Dr. Özlem Türeci’nin Amerikan Pfizer İlaç firması ile birlikte geliştirdiği BNT162b1 aşısı. Çalışmada yine Moderna aşısı gibi yüksek teknoloji kullanıldı ve Virüsün m-RNA kompenantları içeriyor. Koruma oldukça yüksek. Dezavantaj olarak eksi 70 dereceleri gerektiren bir transfer ağına ihtiyaç duyması olarak dile getiriliyor.

Sonuçta, Sağlık Bakanlığı tarafından ülkemizde uygulamaya alınacak ve yukarıda haklarında kısaca bilgi verdiğimiz tüm aşıların güvenilir olduğunu ve Sizlere sunulduğu anda bu hizmeti almanız tüm tıp dünyasının tavsiyesi olduğunu unutmayınız.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları 7 Mart 2021 Pazar. Aşk. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Gazeteci yazar Murat Kışlalı, GÖZLEM’in ülke gündemindeki olay ve gelişmelerle ilgili sorularını cevapladı. Kışlalı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “İnadına yapacağız” dediğ...

Yazarlar
Website Security Test