Facebook ta paylaştweet le

Merkez bankası yönetiminde yeni değişiklik

9.11.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

“Siyasî iktidarın kısa aralıklarla Merkez Bankası Başkanını yasal görev süresine aykırı olarak değiştirmekten kaçınması, Banka’nın görevlerini tam olarak yapabilmesi ve çıkardığı banknotların üzerinde yazılı Türk Lirası değerinin korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.”

Türkiye Cumhuriyet Merkez Başkanı (Guvernörü) Murat Uysal’ın bu günkü (7 Kasım 2019) 31297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6 Kasım 2020 tarih ve 2020/495 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile görevden alınması ve yerine eski Maliye Bakanı ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı Naci Ağbal’ın atanması ile ilgili olarak eski Adalet Bakanı Prof. Dr. Hikmet Sami Türk, yazılı bir açıklama yaptı:

“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası  Başkanı (Guvernörü)  Murat Uysal’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından bu görevden alınması ve yerine Naci Ağbal’ın atanması ile Merkez Bankası yönetiminde  son dört yıl içinde üçüncü değişiklik gerçekleşmiş oluyor. 2016 yılında Merkez Bankası Başkanlığına atanan Murat Çetinkaya, 6 Temmuz 2019 tarih ve 30823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5 Temmuz 2019 tarih ve 2019/159 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu görevden alınmış ve yerine Murat Uysal atanmıştı. Her iki görevden alma ve atama kararları, isimler dışında eş metinlidir.  Önceki Karar gibi  son Karar’da da yasal dayanak olarak görevden alma için 375 sayılı KHK’nin 35. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2. maddesi, boşalan Merkez Başkanlığına (Guvernörlüğüne) yeni atama için 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Bankası Kanunu’nun 25. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2, 3 ve 7. maddeleri sıralanmaktadır.

Murat Çetinkaya’nın Merkez Bankası Başkanlığından üçüncü yılında alın- masından  sonra yerine atanan Murat Uysal, bu görevde sadece 16 ay kalabilmiştir. Oysa 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin  4. maddesi uyarınca  (I) sayılı cetvelde yer alanlar, ‘görev süreleri sona  ermeden Cumhurbaşkanınca görevden’ alınabildikleri hâlde; 7. maddesi uyarınca 4. madde hükümleri, ‘ekli (III) sayılı cetvelde yer alanlar hakkında uygulanmaz. Bunların görev süreleri ekli (III) sayılı cetvelde gösterilmiştir.’ Böylece yaptıkları işin niteliği gereği kendilerine  görev süresi güvencesi verilenler arasında bulunan Merkez  Başkanı ve başkan yardımcılarının görev süresi 4 yıldır. 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 1211 sayılı Kanunu’nun 1. maddesine  göre ‘Türkiye’de banknot ihracı imtiyazına münhasıran sahip’ bankadır. 4. maddeye göre ‘Bankanın temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Banka fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler.’ Bu, Banka’nın uygulayacağı para politikası ve araçlarını belirlemekte bağımsız olması demektir.

1211 sayılı Kanunu’nun  4. maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde Merkez Başkan ve yardımcılarının 4 yıllık görev süresinin de, Banka’nın amaçlarını gerçekleştirebilmesi için yönetimde istikrar unsuru olarak öngörüldüğü anlaşılmak-tadır. Cumhurbaşkanın Erdoğan’ın kendisinin çıkardığı 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine aykırı olarak dört yıl içinde üç Başkan (Guvernör) değişikliği yapmasının istikrar düşüncesiyle bağdaşmadığı açıktır.

Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Merkez Bankası’nın bağımsız olarak belirlemesi gereken para politikalarını kredi faiz oranlarının yüksekliği gerekçesiyle sürekli eleştirmesi ve Banka’yı düşük faiz oranlarına yönlendirmesi de 1211 sayılı Kanunu’na aykırı bir müdahale olmuştur. Bu uygulama, Türk parası değerinin  yabancı paralar karşısında düşmesinin, örneğin Dolar ve Avro kurlarının yükselmesinin ve bunun iç piyasaya yansımasıyla her gün artan pahalılığın nedenlerinden biri olmuştur. Cumhurbaşkanının kısa zamanda dört yıl içinde üç Merkez Bankası Başkanı değiştirmesi ise, Banka’nın faiz oranlarında yaptığı indirimlerin Cumhurbaşkanı tarafından tatmin edici bulunmadığını gösteriyor.

Her durumda siyasî iktidarın kısa aralıklarla Merkez Bankası Başkanını yasal görev süresine aykırı olarak değiştirmekten kaçınması, Banka’nın görevlerini tam olarak yapabilmesi ve çıkardığı banknotların  üzerinde yazılı Türk Lirası değerinin korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.”

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları 15 Nisan 2021 Perşembe. Aşk . Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları 14 Nisan 2021 Çarşamba. Aşk . Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları 13 Nisan 2021 Salı Aşk . Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Yazarlar