Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

Rusya ile tekrar karşı karşıya mı geleceğiz?

9.10.2020
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Ortaya çıkan görüntüler arasında bir yandan alevler içinde kalmış Azeri tankı, bir yandan insansız uçakla vurulmuş Ermeni tankı… Dünyanın en kontrolü zor çatışmalarından birine tanıklık eden Dağlık Karabağ, Güney Kafkasya'da hukuken Azerbaycan'a bağlı ancak Ermenistan işgali altında bulunan tarihi bir bölge. Geçtiğimiz günlerde bu sorun tekrar alevlenerek, Ermenistan ile Azerbaycan’ı bir savaşa sürüklüyor. Dünya basını olay yerine intikal edene değin beş gün içerisinde yüzden fazla kişi yaşamını yitirmişti bile.

Bugün her iki taraf da bir diğerini şiddete başvurmakla suçluyor. Kuzey Amerika basınına göre Azerbaycan bir süredir Güney Kafkasya yönetimini tekrar ele almak için hazırlıklarını sürdürüyordu. Çatışma 1990’larda bölgede yaşanan savaşın izlerini tekrar gündeme getirdi. Çatışma başladığında Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin başkenti olan Hankendi de dahil olmak üzere ayrılıkçı yerleşim bölgesinin karşısındaki Ermeni mevzilerine füzeler yağdı. Azerbaycan art arda birkaç köyü ele geçirdiğini açıkladı. Her iki ülke de sıkıyönetim ilan etti ve asker seferber etti. Ermenistan, Azerbaycan'ın ana müttefiki olan Türkiye'yi savaş uçaklarından birini düşürmekle suçladı; Türk yetkililer ise bu iddiayı yalanladı.

Dağlık Karabağ bölgesi Sovyetler Birliği’ne bağlı iken Azeri yönetimi altındaydı. Sovyetler yıkılınca, Ermeni çoğunluk ile Azeriler arasında çatışma başladı. Ermeniler ya Ermenistan’a bağlanmak ya da bağımsızlık istiyordu. Savaşta 30.000 insan hayatını kaybederken 1 milyon kadar insan da 1994 ateşkes anlaşmasından önce yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldı.

Azeri resmi kaynaklarının açıkladığına göre, Ermeniler 25 – 26 “stratejik öneme sahip” Hocali katliamında 83 çocuk, 106 kadın ve 70'den fazla yaşlı dahil olmak üzere toplam 613 Azeri’yi öldürdü, toplam 487 kişi ağır yaralandı. 487 kişi sakat kaldı ve 8 aile yok oldu, 1275 Azeri esir alındı. Esirlerden 68’i kadın ve 28’i çocuk toplam 150 kişi bulunamadı. O zamandan bu zamana bölge her ne kadar Birleşmiş Milletler ve Avrupa Parlamentosu’nun kararlarıyla Azerbaycan’a bağlı sayılsa da, Ermeni güçler tarafından kontrol edildi. Ermeniler, yerleşim bölgesini Ermenistan'a bağlayarak çevredeki alanları da işgal ettiler.

 

Uluslararası arabuluculuk bir ilerleme sağlamada başarısız oldu. Ermenistan'ın 2018'den beri başbakanı olan Nikol Pashinyan, göreve geldiğinde görüşmelere açık görünüyordu, ancak seçildiği günden bu yana bu tutumu katılaştı. Geçen yıl yaptığı bir konuşmada Dağlık Karabağ'ın Ermenistan ile birleşmesi çağrısında bulundu. Azerbaycan’ın güçlü Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bu konuşmadan sonra tüm müzakere çağrılarını reddetti. Bölgede düzenli olarak çatışmalar zaten yaşanıyordu. Temmuz ayında yerleşim bölgesinin kuzeyinde çıkan çatışmalarda bir Azerbaycanlı general de dahil olmak üzere en az 16 kişi yaşamını yitirmişti.

Son zamanlarda Ermenilerin yaşadığı korku Azerbaycan’ın yönetimi tekrar ele alması. Brüksel merkezli bir düşünce kuruluşu olan Uluslararası Kriz Grubu'nda Kafkas analisti Olesya Vartanyan, “Çatışmalardaki bu alevlenme çok daha ciddi. Daha fazla silahlı birlikle hazırlanılması. Çatışma gelişigüzel bir şekilde tüm bölgeye hızla yayılıyor’’ diyor ve ekliyor, “Bu sefer ağır silahlara ek olarak, daha fazla piyade, daha fazla helikopter ve çok sayıda insansız hava aracı görüyoruz.”

Çatışmaların sivil bölgelere yayılma ihtimali var. Savaş, önemli petrol boru hatlarını riske atabilir. Tehdit altındaki bu bölgenin konumu aynı zamanda, Azerbaycan’dan Türkiye’ye Gürcistan üzerinden petrol ve gaz gönderilen bölgelere yakın.

Bir ihtimal Azerbaycan’ın yalnızca kısmi kazanımlara razı olması. Fakat çatışmanın büyümesi ile Türkiye’nin olaya daha fazla müdahale olması, Rusya’nın olaya dahil olmasını gerektirebilir. Rusya Dağlık Karabağ’da “şimdilik”  Azerbaycan’a karşı tavır almıyor ama aynı zamanda Ermenistan ile karşılıklı savunma anlaşması ve Ermenistan’ın Türkiye sınırında 5000 askeri var. Teoride, Dağlık Karabağ Ermenistan’ın resmi olarak bir parçası olmadığı için, Azerbaycan bölgede istediğini yapmakta özgür. Fakat Rus Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Andrei Kortunov’a göre bunu Rusyayı provoke etmeden yapmalı. Yine de bu “Rusya ellerinin üzerinde oturacak anlamına gelmiyor” diyor Kortunov.

Şimdiye dek Rusya yalnızca Türkiye’den ateşkesi desteklemesini istedi. “Ruslar müdahil olmak istemiyor ve arabuluculuk yapmak istiyor. Fakat eğer Ermeni bölgesi saldırı altında kalırsa, Rusya’nın Ermenistan’ı savunmaktan başka çaresi kalmaz” diyor Kortunov. Türkiye ve Rusya, Libya ve Suriye'de halihazırda iki vekâlet savaşına girdiler. Ve şimdi, Kafkasya’da bir üçüncüsünde savaşma tehlikesiyle karşı karşıyalar.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Yazarlar

Günlük Burç Yorumları Aşk 1 Aralık 2020 Salı. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Günlük Burç Yorumları Aşk 30 Kasım 2020 Pazartesi. Astroloji tüm burçlar ve yükselenleri.

Boris Johnson'ın, göreve geldiği 2019 aralık ayından bu yana ve özellikle pandemi boyunca, halkın gözüne girmek için elinden geleni yapmasına rağmen, etiğe aykırı kara...

Yazarlar
Website Security Test