Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş

ABD ile 'S-400' gerilimi yeni 'Brunson krizi' olabilir, TL için iyimser olmak zor

8.3.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Ekonomistlerden ABD ile Türkiye arasında yaşanan S-400 gerilimi yeni bir 2018 yılı yazında yaşanan Rahip Andrew Brunson krizine benzer bir kur krizi doğurabilir uyarısı yapılıyor.

Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin 2018 yılının yaz aylarında Rahip Andrew Brunson krizi ile büyük darbe almasının ardından, ekonomistlere göre yeni bir dolar kuru krizi kapıda.

Bazı analistlerin "yeni Brunson krizi" olarak adlandırdığı süreçte diplomatik manevra alanı daralan Ankara, uzun menzilli hava ve füze savunma ihtiyacını karşılarken Rusya ve ABD arasında bir seçim yapmak zorunda. 

German Marshall Fund Türkiye analisti Özgür Ünlühisarcıklı "Brunson krizinin bir benzeri mi geliyor?" sorusuna, "Yaşanabilir. Aslında burada mükemmel fırtına diye nitelendirilebilecek bir durum söz konusu olabilir. Yani çok sayıda özgün koşulun bir araya gelmesi. Bunlardan birisi S-400 krizi. Diğeri ABD Suriye'deyken de anlaşamıyorduk, çekilirken de anlaşamıyoruz gibi görünüyor. ABD oradan çekildikten sonra Türkiye'nin önceliklerine karşı daha da az hassas davranabilir çünkü artık orada bir çıkarı yok. Bunun dışında bugünlerde biz fazla konuşmuyor olsak da dava gibi konular ABD'de devam ediyor. Bunların hepsinin bir araya gelmesi mükemmel fırtına dediğimiz durumu yaratabilir." ifadelerini kullandı.

Uzun menzilli hava ve füze savunma ihtiyacı için farklı alternatiflerin ardından Rus yapımı S-400 sistemleri üzerinde karar kılan Türkiye sürecin başından beri başta ABD olmak üzere bazı NATO müttefiklerinin ciddi itirazlarıyla karşı karşıya. 

ABD, S-400'lere karşı Türkiye'ye "Patriot" hava savunma sistemi teklifi ilettiği ve bu teklifin Mart sonuna kadar geçerli olduğunu söyledi. 

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD'den gelen uyarılara "S-400 bitmiş bir anlaşmadır, Türkiye verdiği sözlerden hiç bir zaman dönmemiştir; başkalarından gelen açıklamalar bizi ilgilendirmez" dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da "Türkiye'nin S-400 konusunda geri dönüşü olamaz; Ruslarla ortak üretime gireceğiz, S-400'den sonra belki S-500'e gireceğiz" ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin bir başka görüş de Emekli diplomat Uluç Özülker'den geldi. Özülker, S-400'lerin NATO ile uyumlu sistemler olmadığını söyleyerek, "ABD ile Rusya'nın bir bilek güreşi içinde tekrar silahlanma yarışına girme arefesinde oldukları bir dönemde ABD yeni devreye soktuğu F-35'leri riske atmak gibi bir düşünceye sahip olmadığını ifade ediyor...Benim görüşüm ABD bu yaptırımı uygulayacaktır. Rusya ve ABD arasında sıkıştık kaldık. Şimdi 'Vazgeçtim, ben S-400 almıyorum' deseniz, bu Türkiye-Rusya ilişkilerini de ciddi şekilde etkiler" diye konuştu. Nitekim ABD'li ve NATO yetkilileri S-400'lerin radara yakalanmayan F-35 savaş uçaklarına ilişkin önemli bilgileri açığa çıkarağını söylüyor. 

Tüm bu gelişmeler sonrası ABD'den Türkiye'ye, Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamında yaptırım geleceği düşünülüyor. 

EDAM Savunma Analisti Can Kasapoğlu ise Türkiye'nin F-35 programının ortağı olduğunu ve Türkiye'nin dışlanması halinde diğer tüm ülkelere yapılacak F-35 teslimatlarının sekteye uğrayacağını söyledi. Kasapoğlu, "F-35 çok üst düzey teknolojileri kullanan, ağ-merkezli harp yetenekleri çok güçlü, uçan bir karargah. Bu Türkiye'nin önümüzdeki on yıllardaki askeri kapasitesi için çok önemli. Türkiye, amfibi taarruz gemisi TCG Anadolu'yu da bir mini-uçak gemisi olarak kullanmak istiyor. Bunu başarmak için de neredeyse piyasadaki tek seçenek, F-35'in dikey iniş yapabilen versiyonu F-35B. Türkiye projenin partneri. Birçok Türk firmasının toplamda milyarlarca dolarlık bir portföyü var... Yapılan projeksiyonlar, Türkiye'nin projeden dışlanmasının, global olarak, F-35 teslimatlarında 50-70 arası uçak için birkaç yıllık gecikmeye ve azımsanmayacak bir maliyete neden olacağını gösteriyor. Türkiye-Rusya-ABD üçgeninde stratejik silah sistemlerine dair tercihler ve sonuçları" adlı raporda "Muhtemel S-400 alımının sadece F-35 teslimatlarına ilişkin değil; F-16 savaş uçakları, CH-47F ağır yük helikopterleri ve UH-60 genel maksat helikopterleri dahil olmak üzere, geniş bir alanda etkin olacak CAATSA yaptırımlarını beraberinde getirebileceği anlaşılmıştır. Gerçekleşmesi halinde bu yaptırım senaryosu, özellikle mevcut bölgesel konjonktürde, TSK'nın muharip kabiliyetleri ve harbe hazırlık seviyesi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir" diye konuştu.

Gelişmeler ışığında Reuters'a konuşan bir bankanın döviz masası işlemcisi, "Seçim öncesi ABD Türkiye ilişkilerinin tartışıldığı ve 'yeni Brunson S-400 mü olacak' sorunun tartışıldığı bir dönemde TL için iyimser olmak zor" dedi.

Global Source Partners analisti Atilla Yeşilada ise "ABD yaptırımları yalnız askeri teçhizatla kalmaz ya dolaylı yoldan bankalara baskı, ya da piyasa psikolojisi yoluyla dövizi alevlendirerek, ekonomiye nihai darbeyi vurabilir" diye uyarıda bulundu.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Diğer Haberler

Fransızlar, 2020-21 Sonbahar – Kış sezonlarında Türk kıyafetleri giyecek. Dünya’nın en önemli moda fuarlarından biri olan Premiere Vision Manufacturing Paris Fuarı'na...

Zeytinyağı üretiminde 650 bin ton rekolteyle dünya ikinciliğini, Sofralık zeytin üretiminde ise; 1 milyon 200 bin tonluk rekolte ile dünya liderliğini hedefleyen Türki...

Türkiye ile İsviçre arasındaki ekonomik ve sosyal ilişkilerin artırılmasına yönelik etkinlik Swiss Days 2019 yarın (20 Eylül 2019 Cuma) başlıyor.

Kuveyt Türk Katılım Bankası bireylere, işletmelere ve ülke ekonomisine katkı sunmak için finansman oranlarını değiştirdi. Banka bu doğrultuda konut ve araç finansmanla...

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi, 2019 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 0,70 azalış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 8,05, bir önceki yılın a...

İspanya’nın Valencia kentinde düzenlenecek olan Feria Habitat Valencia Mobilya Fuarı, 17-20 Eylül tarihleri arasında kapılarını açacak. İstanbul Mobilya Kağıt ve Orman...

Türkiye'nin şeftali ihracatından yüzde 82'lik pay alan Rusya Federasyonu'na şeftali ihracatında yüzde 40 olan analiz sıklığı, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yüzde...

Yazarlar
Website Security Test