Facebook ta paylaştweet leGoogle Plus ile paylaş
Ana Sayfa / 

Kışlalı: ‘’İstanbul seçimi iptal edilmeyecek!..’’

19.4.2019
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Duayen gazeteci Mehmet Ali Kışlalı, GÖZLEM'in "seçim / sayım süreci ve sonuçları" konusundaki sorularını yanıtladı, işte görüşleri...

GÖZLEM- Yerel seçim ve sayım sürecinin genel bir değerlendirmesini yapar mısınız?..

Yerel seçimlerde diğer etkenlerle beraber en çok ekonomik bozulmanın etkili olacağı belliydi. Ancak bana göre yerel seçimlerde iki sürpriz vardı. Muhalefetin Ankara ile beraber İstanbul'u da alması büyük bir başarı ve bana göre sürprizdi. Diğer sürpriz ise her şeye rağmen AKP'nin MHP ile beraber yüzde 52'lik oy oranını korumuş olmasıdır. Seçim süreci sonunda başta İstanbul olmak üzere bazı belediyelerin çok az sayıda farklarla AKP'den CHP'ye geçmesi aslında, 2000'lerin başından beri AKP'nin seçimlerde "hile" yaptığını düşünen muhalif yurttaşların bu kaygıları açısından "ferahlamalarına", bir nevi içlerine su serpilmesine yol açmıştır diye düşünüyorum. Bununla beraber eskiden muhalif kesimler, başta CHP, sandıklara çok sahip çıkmazdı. Ancak bu seçimlerde muhalefet, başta CHP, sandıklarına çok iyi sahip çıktılar. Kazanacaklarına dair inançları tamdı ve bu şevkle mücadele etmeleri, başarıya ulaşmalarında önemli bir etken oldu.

GÖZLEM- Sayım sürecindeki gelişmelerle, İlçe ve İl Seçim kurulları ile Yüksek Seçim Kurulu'nun aldıkları kararların "demokratik bir rejimle ne kadar uyuştuğu" konusundaki görüşünüz?

YSK'nın seçim sonuçlarına ve iddialara tarafsız yaklaşmadığı kanaatindeyim. Kararlarında hep iktidarın baskısının etkisi hissedildi. Bu durum ilçe ve il seçim kurullarında daha da bariz olarak görüldü. Tüm bunlara karşın, taraflardan birinin çok güçlü bir Cumhurbaşkanı ve onun partisi olmasına karşın, son kararda, görüntüde ona karşı bir kararı alabilmiş olması açısından Yüksek Seçim Kurulu beni şaşırttı. Tabii bu kararı tamamen kendi iradeleriyle mi aldılar, yoksa yeni bir seçim olmasını daha riskli gören AKP iktidarının kapalı bir onayını aldılar mı, bunu bilemiyoruz. Bana sürpriz olan bir konu, her iki taraf da bir "Kesinkes bitti, bu işin sonucu şudur" söylemine, yaklaşımına girmedi. İki taraf da hep ılımlı, ölçülü bir tutum sergiledi. İktidar var, en üst kademeden aslında bütün güç onların elinde. Kopsa kopardı. Ama iktidar da o kadar istemedi bence. Bunu neden böyle yaptılar; iyimser olarak düşünmek istiyorum ama en azından bu kopmuyor, kopmayacak gibi gözüktü. Sanırım iki taraf da bu süreci koparmalarının ülkenin de kendilerinin de aleyhine olacağını düşündüler. Belki de iyimser bir düşünce içindeyim ama. Bunda da en büyük etki herhalde Cumhurbaşkanı'ndan geldi.

GÖZLEM- Sayım sürecinde Cumhurbaşkanı başta, İçişleri ve Adalet Bakanları'nın, bu arada iktidarı destekleyen "tiraj ve reyting bakımından" büyük farkla önde olan medyanın Yüksek Seçim Kurulu dahil, seçim kurullarına yaptığı baskı konusunu yorumlar mısınız?..

Bilhassa Cumhurbaşkanı herhalde bu seçimlerde iki büyük şehri ve özellikle İstanbul'u kaybetmeyi aklından bile geçirmemişti. Cumhurbaşkanı'nın özellikle "başkanlık" sistemine geçtikten sonraki gücü, yetkileri ve otoritesi ortada. Herhalde yaratılmış olan bu ortamı lehlerine kullanabileceğini, bu ortamın işleyeceğini düşündü. Bu süreçte yandaş medyanın da iktidar lehinde doğru olmayan yayınlar yaptığı görüldü. Mesela Maltepe'de oyların yeniden sayımında AKP ve MHP'lilerin salonu bastığının kurul başkanlarınca tutanağı tutulmuş olmasına karşın, bunun CHP'liler tarafından yapıldığı gibi bir yayını günlerce sürdüler. Ancak bu yayınların da ötesinde, seçimlerde medya tutumuyla ilgili en dikkat çekici olay, seçim gecesi İstanbul'da Ekrem İmamoğlu'nun öne geçtiği andan itibaren Anadolu Ajansı'nın yayınını ertesi güne kadar kesmesiyle ortaya çıktı.

GÖZLEM- Sizce, AKP ve MHP'nin "Maltepe sayım sürecinin uzaması için gösterdikleri gayretin sebebi" ne olabilir?..

Seçimi kaybedeceklerini, aradaki farkın Maltepe oylarıyla kapanamayacağı anlayınca süreci olabildiğince uzatmaya çalıştılar. Bence burada kaybedecekleri gerçeğinin kendi seçmenleri tarafından anlaşılma halini yumuşatmaya da çalışmış olabilirler.

GÖZLEM- İstanbul / Maltepe sayım sürecine, Devletin de "savcıları ve polisi ile katılması" konusundaki görüşünüz?

AKP seçim sonrasında özellikle Büyükçekmece'de seçmenlerin kaydırıldığını, gerçekte olmayan kişilerin oy kullandığını iddia etti. Aslında AKP'nin bu iddialarını seçim öncesinde dile getirip seçmen listelerine itiraz etmeleri gerekirdi. Ancak bunu yapmayıp bu iddiaları seçim sonrasında gündeme getirdiler. İşin ilginç tarafı bunu kanıtlamak için devletin polisi ev, ev dolaşarak kayıtlı olduğu yerde yaşamayan seçmenleri bulmaya çalıştı. Devletin polisinin bir parti adına bu çabaya girmesi iktidarın gücünü kullanmaya yönelik bir çareye başvurmaya kalkmasıdır. Normalde beklenen, bu iddiaların yasalara göre objektif bir şekilde incelemeye alınması olmalıydı.

GÖZLEM- Seçimden 17 gün sonra, CHP adayı İmamoğlu mazbatasını alabildi. Ne var ki, "olağanüstü itirazlar" ile süreç YSK'da devam ediyor. Sizce, YSK "İstanbul'daki seçimi iptal edip, 2 Haziran'da yeniden yapılacak" der mi?

Bir taraftan belediye başkanı görevine devam etsin. Öte yandan da AKP'nin ortaya attığı iddialar incelenerek, yeni bir seçim yapılsa bile, CHP yine sandıkları aynı şekilde kontrol edip çalışırsa, iptalin verdiği tepkiyle yeni bir seçimden yine, hem de daha büyük bir farkla galip çıkabilir. İktidara yakın kesimlerden edindiğimiz izlenim, zaten iktidarın da böyle bir ihtimali çok yüksek görüp, konuyu burada kapatma eğiliminde olduğu yönünde. YSK'nın da bu yönde karar vermesi, mazbatayı teslim etmesinin, biraz da bu kapalı onaydan olduğu konuşuluyor.

GÖZLEM- "Derse", bunun içerdeki ve dışarıdaki tepkileri ve ekonomiye etkileri neler olabilir?..

CHP'de ve muhalif kanatta büyük tepki olur. Dışarıda hiç şüphesiz olumlu karşılanmaz. İmamoğlu mazbatasını aldıktan sonra döviz kurlarının düşmesinden ve borsanın olumlu tepkisinden yola çıkarak, yeniden seçim kararı hiç şüphesiz ekonomiyi de olumsuz etkiler.

GÖZLEM- Sizce, AKP'nin "büyükşehirlerde kaybetmesinin nedenleri" nelerdir?

Çok basit. Bir kere ekonomik sorunlar. Enflasyon. Gıda ve diğer temel ürünlerdeki fiyat artışları. Bununla beraber işsizlik.

GÖZLEM- 30 Büyükşehir'in o illerde yaşayan toplam nüfus bakımından "aslan payını" CHP'nin alması (36 milyona, 21 milyon) Türkiye'nin siyasi tablosunu ve 4.5 yıl sonraki Genel Seçimleri nasıl etkileyebilir?

İYİ Parti ile ittifakı devam ettirir ve özellikle kadın ve genç oylarının peşine daha da sıkı düşerse, hiç şüphesiz çok olumlu etkiler. Buna karşın CHP'nin de İyi Parti ile olan birlikteliğini daha geliştirmesi ve güçlendirmesi çok önemli. Son seçimlerin gösterdiği bir unsur da, CHP'nin de artık merkeze doğru kaymış olduğunun geniş kesimlerce kabul görmesidir.

GÖZLEM- Sizce, seçim sonuçları ve AKP adına Büyükşehirlerdeki kayıplar, "AKP içinden çıkacağı" söylenen "yeni parti" sürecini hızlandırır mı?

Zannetmem. Tayyip Erdoğan gücünü, ağırlığını korudukça AKP içinden veya aynı kulvarda sözü geçen Abdullah Gül, Ahmet Davutoğlu gibi isimlerden herhangi bir parti girişimi çıkmaz.

GÖZLEM- Cumhurbaşkanı, "sonuçlar üzerine", parti yönetiminde ve hükümette değişiklik sinyalleri verdi, AKP teşkilatında istifalar başladı; görüşünüz?

Bunlar bir taraftan seçim yenilgisinin tabanda yarattığı tepkiyi hafifletmek içindir. Diğer taraftan da Cumhurbaşkanı'nın ne hatalar yapıldığını yakından gördüğünü düşünüyorum. Buna uygun olarak değişiklikler yapacaktır. Ancak enflasyon ve işsizlik sorununa nasıl çare bulacaklar, onu da merak ediyorum.

GÖZLEM- AKP teşkilatında "MHP tabanda bize destek vermedi, kayıpların önemli sebeplerinden biri de bu. Cumhur İttifakı'na devam edilmemeli" görüşü yaygın. MHP'nin "seçim başarısı" bakımından Millet İttifakı'nın ortağı İYİ Parti'nin çok önünde olması da, bu iddiayı güçlendiriyor. Cumhur İttifakı bozulursa, AKP Meclis çoğunluğunu da kaybeder; Cumhur İttifakı'nı nasıl bir gelecek bekliyor?

Cumhur İttifakı kesinlikle bozulmaz. Neden bozulsun? Bozulmayacağının yanıtını siz kısmen sorunuzda verdiniz. Cumhur ittifakı bozulursa AKP Meclis'te çoğunluğu kaybeder. MHP de yerel olarak bu sonuçların yanına bile yaklaşamaz. Bunların da ötesinde iki parti açısından bu ittifakın büyük faydaları var. Erdoğan'ı da başta tutacak etkenin bu ittifak olduğu unutulmamalı.

GÖZLEM- CHP'de "büyükşehirdeki başarı" sebebiyle "sular şimdilik durulur gibi" oldu; bu süreç devam eder mi?

CHP'nin kendisini adamakıllı bir gözden geçirmesi lazım. Neden önceden oy alamıyorduk, şimdi ne yaptık da oylarımız arttı. Bir seçim kazandılar gibi rahatlarlarsa aynı sonucu ekonomi düzeldiğinde alamazlar. CHP, 25 yıldır alamadığı büyük şehirleri aldıktan sonra buradaki yönetimleriyle mevcut oy potansiyelini nasıl arttıracağı üzerinde çalışmalı. Bu öncelikleri nedeniyle de CHP'de Kemal Kılıçdaroğlu'nun tartışıldığı dönem en azından belli bir süre için ortadan kalkmıştır.

GÖZLEM- Seçimden "en başarısız parti olarak çıkan" İYİ Parti'de neler olabilir?

İYİ Parti belediye başkanlığı seçimleri açısından başarısız görülebilir ancak Millet İttifakı'na katkısı ve iktidardaki AKP'ye yanaşan MHP kadar oy almış olması itibarıyla, seçimlerdeki etkisi de tartışılamaz. İyi Parti'yi gerçekten güçlendirmek için topluma umut verecek adaylar üzerinde çalışması lazım. Bundan sonra İyi Parti'nin çalışma dönemi. Özellikle kadınlara çok daha fazla önem vermesi, ön plana alması lazım. Bunu niye yapmıyorlar, anlayamıyorum.

GÖZLEM- "S - 400'ler ve F - 35'ler" tahterevallisinde ABD - Türkiye ilişkilerinde yükseliş ve inişler sürüyor. ABD Dışişleri Danışmanlarından Jogn Sitilides işi, "yaptırımlara ve yaptırımların ekonomiye etkisiyle Türkiye'nın IMF'e muhtaç olacağına" kadar getirdi. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın Trump'la görüşmesinden sonra hava biraz ılıdı. Sizce süreç nasıl devam eder ve nasıl sonuçlanır?

ABD'nin bu tehditlerini pek inandırıcı bir şekilde söylemediği izlenimindeyim. Türkiye'nin ABD için yeri ve oynadığı rol dikkate alındığında, bunu "NATO içinde önemli bir yeri olan Türkiye'nin Rusya ile ilişkilerinde dikkatli olması" yönündeki bir uyarı olarak görüyorum.

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 0 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Henüz Yorum yapılammış. ilk yorumu yapan siz olun...

Yazarlar
Website Security Test