Türkiye’nin talepleri olmalı

2023 yılında hem Suriye’yle ilgili gelişmelere hem de diğer ülkelerin politikalarındaki değişmelere bakmak lazım. Bu konudaki görüşünü gözden geçiren bir tek Türkiye değil. Başlangıçta daha doğru politikalar uygulansa belki bugüne kadar yaşadığımız sıkıntılar yaşanmayabilirdi. Netice itibariyle hatadan dönmek de dış politikada az görülen bir durum değildir. Amerika da başlarda Suriye’ye askeri müdahaleden bahsediyordu. Bir daha bahsetmez oldu. Oraya yerleştirdiği çok sayıda askeri geri çekti. Bütün bu değişiklikler de doğru yolda yapılmış değişiklikler değil. Amerika PYD-YPG denilen bir terör örgütüne destek vermeye başladı. Yani Suriye konusunda çok şey değişti.

Türkiye’nin politikasının değerlendirilmesi sırasında öncelikle şunu düşünmek lazım: Bizim esas hedefimiz ne olmalıdır?  Bütün komşularımızla dostane ilişkiler kurmak isteriz. Ama aynı zamanda bu komşularımızın kendi topraklarında egemenliklerini, bağımsızlıklarını, toprak bütünlüklerini korumalarını ve uluslararası alanda yükümlülüklerini yerine getirmelerini de isteriz. Birleşmiş Milletler Kararlarına göre bir ülke topraklarındaki bütün terör örgütlerinin bertaraf edilmesinden sorumludur. Bu örgütlerin komşu ülkelere zarar vermelerini engellemekten sorumludur. Suriye bunu yapacak durumda değil. Çünkü Suriye topraklarının yaklaşık yüzde 30’u YPG-PYD örgütünün denetimi altında.

Suriye’yle ne konuşulacak? Öncelikle, Suriye’nin kendi topraklarının egemenliğine, toprak bütünlüğüne sahip olmasını desteklediğimizi söylerken bir taraftan da Suriye’nin komşularının topraklarının bütünlüğüne egemenliğine sahip olmalarını desteklemesini istiyoruz. Hala Suriye’de Hatay bizim, diyen siyasetçiler var. Sadece Türkiye verici bir ülke gibi görünmemeli. Türkiye’nin de talepleri olmalı. İkincisi de Suriye’den kendi topraklarındaki PYD-YPG gibi teröristleri bertaraf etmelerini istemeliyiz. Bütün bunları düşünerek değerlendirmek lazım. Bu görüşmelerin yeniden başlaması sadece dışa karşı bir gösteriş, iç politika manevrası gibi görülmemeli. Ayrıca Türkiye’ye sığınan Suriyeli sığınmacıların da geri dönmeleri için koşulların yaratılmasına da destek olmalıyız. Böylelikle Suriye hükümetinin uygun yöntemlerle yollarla geri almalarını sağlamaya çalışmalıyız. Bu görüşmelerin sonuçlarından birinin Türkiye’ye sığınanların geri gönderilmesi olmalıdır. Çünkü Türkiye bu yükü daha fazla taşıyamaz.