Sosyal medya için yeni bir devir

18 Ekim 2022 tarihli ve 31987 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”), 5187 sayılı Basın Kanunu, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununda yaptığı değişikliklerle ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na yaptığı ilaveler ile internet ortamındaki paylaşımlar açısından kritik önemdedir.  Aşağıda; hemen hemen her bireyin kullanımında olan sosyal ağlar ve internet ortamı paylaşımları konularındaki  Kanun kapsamında yer alan birtakım esaslı değişiklikler özetlenecektir.

Kanun kapsamında; Türk Ceza Kanunu’na, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu şeklinde yeni bir suç ilave edilmiştir. Buna göre; “sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse”, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacaktır. Ayrıca, failin, suçu gerçek kimliğini gizleyerek veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlemesi hâlinde, bu ceza yarı oranında artırılacaktır.

Bununla birlikte, sosyal ağ sağlayıcıların temsilci atama yükümlülüğüne ilişkin içeriğe birtakım ilaveler yapılmıştır.  Temsilcinin gerçek kişi olması hâlinde bu kişinin Türkiye’de mukim ve Türk vatandaşı olması zorunluluğu ile Türkiye’den günlük erişimin on milyondan fazla olması hâlinde; yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı tarafından belirlenen gerçek veya tüzel kişi temsilci, sosyal ağ sağlayıcının sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla teknik, idari, hukuki ve mali yönden tam yetkili ve sorumlu olup bu temsilcinin tüzel kişi olması hâlinde doğrudan sosyal ağ sağlayıcı tarafından sermaye şirketi şeklinde kurulan bir şube olması zorunluluğu hüküm altına alınmıştır.

İlgili Kanun kapsamında; (a) çocukların cinsel istismarı, (b) halkı yanıltıcıyı bilgiyi alenen yayma, (c) devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, (d) anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (e) devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk ile ilgili soruşturmalarda, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında yargılamanın yürütüldüğü mahkeme tarafından talep edilmesi üzerine, ilgili internet içeriklerini oluşturan veya yayan faillere ulaşmak için gerekli olan bilgilerin sosyal ağ sağlayıcısı tarafından adli mercilere verilmesi zorunluluğu getirilmiştir. 

Ayrıca, sosyal ağ sağlayıcısı tarafından, bu bilgilerin adli mercilere verilmemesi durumunda, ilgili Cumhuriyet savcısının, yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde doksan oranında daraltılması talebiyle Ankara Sulh Ceza Hâkimliğine başvurma hakkına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Sosyal ağ sağlayıcıların, kişilerin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan içerikleri öğrenmesi ve gecikmesinde sakınca bulunması hâlinde, bu içeriği ve içeriği oluşturana ilişkin bilgileri yetkili kolluk birimleriyle paylaşması gereğine ilişkin düzenleme de yine Kanun kapsamında yer almaktadır. Ayrıca, Sosyal ağ sağlayıcıların, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunmak için gerekli tedbirleri alması, Sosyal ağ sağlayıcılar hesap verebilirlik ilkesine uygun şekilde hareket etmesi, İnternet Kanunu’nun uygulanmasında şeffaflığı sağlaması, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından istenen bilgileri kuruma istenildiği zamanda vermesi ve kullanıcıların haklarının korunmasına yönelik Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yapılacak düzenlemelere uymasına ilişkin yükümlülükler de Kanun kapsamında düzenleme altına alınmıştır.

Sosyal ağ sağlayıcıların, toplum sağlığını ve güvenliğini etkileyen olağanüstü durumların yönetimine ilişkin bir kriz yönetim planı hazırlayarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna sunmakla yükümlü oldukları da Kanun kapsamında açıkça belirtilmiştir.

Ayrıca, Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de barındırma yönünde gerekli tedbirleri alacak, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak, kullanıcılarının haklarının korunmasına yönelik olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yapılacak kullanıcı haklarına ilişkin düzenlemelere uymakla yükümlü olacak, kişilerin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan içerikleri öğrenmesi ve gecikmesinde sakınca bulunması hâlinde, bu içeriği ve içeriği oluşturana ilişkin bilgileri yetkili kolluk birimleriyle paylaşacak, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu talep ettiği açıklamalarda bulunacak, kamu güvenliğini ve kamu sağlığını etkileyen olağanüstü durumlara ilişkin kriz planı oluşturmakla ve Kuruma bildirmekle yükümlü olacaktır. Bu yükümlülüklere uymayan sosyal ağ sağlayıcılara bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun %3’üne kadar idari para cezası verilebilecektir.

Tam metni 31987 sayılı Resmi Gazete’den incelenebilecek Kanun kapsamında, gerek bu çalışmada özetlenenler, gerekse internet haber siteleri, basın mensuplarını ilgilendiren değişiklikler dahil olmak üzere Kanun’un içeriğinde yer alan tüm yeni düzenlemelerin ilgililerince dikkat ve detayla ele alınması önemli görülerek önerilir.