29. madde, farklı yönlere çekilmeye elverişlidir

29.madde çok esnektir ve kavramlar farklı yorumlara yol açabilecek biçimdedir. Örneğin “Sırf halk arasında endişe, korku ve panik yaratma saikiyle” sözü geçiyor. Saik, bir kimsenin bir insanın hareketlerindeki temel motivasyon unsurudur. Bunu yorumlamak çok zordur ve çok çeşitli yönlere çekilebilir. “Ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan 3 yıl kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.” deniliyor. Bazı durumlarda gerçek basitken; bazı durumlarda gerçeğin çok farklı yönleri ve farklı boyutları vardır. O nedenle uygulamada bu haberleri yayanların ve uygulama yapacak olan hakimlerin işi çok zordur. Sonuç olarak 29. Madde, farklı yorumlara, farklı yönlere çekilmeye elverişli bir maddedir. Dolayısıyla bu, haberleri beyanları ya da yorumları yapanların aleyhine kullanılmaya elverişlidir.

Aslında Anayasanın 28. Maddesinde, “Devlet basında haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır” diyor. Haberi veren veya yazıyı yazan kişinin hangi düşünceyle, hangi saik ile hareket ettiğini tespit etmek, araştırmak çok zor. Objektif kriterler bulmak çok zor. Bu nedenle Cumhurbaşkanı tarafından bir kere daha görüşülmek üzere yeniden meclise gönderilmesini temenni ederim. Fakat bu kanun teklifi iktidar partisi milletvekilleri tarafından yapıldı. Dolayısıyla böyle bir olasılık çok zayıf. Ama bütün bu tartışmaların ışığında, bir durum değerlendirmesi yaparsak, yarın kendileri muhalefete düştükleri zaman, kendilerini destekleyen, basının aleyhine kullanılabilecek olan hükümler içeren yasayı, bir kere daha görüşülmek üzere meclise gönderebilirler.  Ana muhalefet partisi bu yasayı, Anayasa Mahkemesine götürecek. Anayasa Mahkemesinin anayasa hükümleri ışığında vereceği karar 29. maddenin iptaline yol açabilir. O nedenle siyasi bakımdan tartışarak, mecliste görüşerek çözemediğimiz sorunları Anayasa Mahkemesine bırakıyoruz. Anayasa Mahkemesinin bu konuda daha önceki benzer konulardaki kararlar ışığında 29. maddenin iptaline karar vermesi, en azından bazı ibarelerin çıkarılması yönünde karar vermesi beklenir.

Haberci, gazeteci, muhabir ‘olan bir şeyi’ haber konusu yapar ama eksik bilgi ve bazı yanlışlar olabilir. Bunları yargı önüne taşıdığınız zaman, hem yargının işi zorlaşır hem de basının halka olayları aktarma, yorumlama fonksiyonu ciddi biçimde zedelenir. Anayasa Mahkemesinin geçmişte benzeri konulardaki kararların ışığında ve hükümler çerçevesinde 29. Maddenin en azından bazı ibarelerinin, anayasaya aykırı olduğunu tespit etmesi ve iptaline gitmesi olasılığı çok güçlüdür.