Limanlarda kapasite sorunu çözülmeli

Türkiye Liman İşletmecileri Derneği’nin hazırladığı rapora göre, 2050 yılında limanlardaki toplam yük 2,5 kat, konteyner 3,3 kat artacak.

Türkiye Liman İşletmecileri Derneği (TÜRKLİM) 2006 yılından bu yana Türkiye Limancılık Sektörü Raporu yayınlıyor. Dünyada bu içerikte yazılan 3 ve Türkiye’deki en kapsamlı rapora göre, tüm yük gruplarındaki tahmin tonajları toplandığında 2050 yılında toplam yük talebinin 1,3 milyar ton, konteynerin ise 41 milyon TEU olacağı öngörülüyor. Liman yatırımlarının ağır sermayeler gerektirmesi, yatırım takvimlerinin ve geri dönüş sürelerinin uzun olması, rıhtım/iskele gibi bazı kritik liman altyapılarının 50 yılı bulan kullanım süreleri, ulaştırma ve limancılık sektörlerinde vizyoner bakışı zorunlu kılıyor.

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan verilere göre, 2021 yılında limanlarda toplam 526 milyon ton yük işlem görürken, elleçlenen konteyner 12.5 milyon TEU olmuştu. TÜRKLİM, mevcut toplam yükün 2050 yılında 2.5 kat, konteynerin ise 3.3 kat artacağını öngörüyor. TÜRKLİM’in iyimser tahmin senaryoları gerçekleşirse bu durumda artış toplam yükte 3 kat (1.5 milyar ton), konteynerde ise 3.8 kat (47.7 milyon TEU) olarak hesaplanıyor. Halihazırda 526 milyon ton ve 12.5 milyon TEU elleçleyen yaklaşık 90 limanının ve bazı alt bölgelerde kapasiteleri dolmak üzere olan limanların 1.3 milyar ton yük ve 41 milyon TEU’yu elleçlemeleri için izlenecek stratejiye ihtiyaç duyuluyor.

TÜRKLİM yetkilileri, “Kapasite artışlarına yönelik yatırımlar zamanında yapılmazsa dış ticarette uluslararası alanda ciddi darboğazlarla karşı karşıya kalacağız. Liman yatırımları en az sanayi yatırımları kadar sürdürülebilir olmalı” görüşünü ifade ediyor.

 

“Maliyet artışları sektörü zorluyor”

Başta akaryakıt olmak üzere personel, enerji, yönetim gideri seviyesindeki tüm maliyetlerin enflasyon ve döviz kuru değişimleri paralelinde yukarı yönlü anormal bir artış gösterdi. Bu değişim sadece denizyolu değil karayolu navlunlarını da aynı yönde etkiliyor. Özellikle akaryakıt tarafındaki hızlı artış ve belirsiz durum, nakliyecileri navlun fiyatları konusunda temkinli davranmaya itmiş durumda. Belirsizliğin ihtiyat hissi yarattığını dile getiren TÜRKLİM yetkilileri, “Buna rağmen Türkiye’de her geçen gün teknoloji ve kurumsallaşma anlamlarında kendisini geliştiren çok dinamik ve dünyaya entegre bir özel sektörün var olduğu düşüncesinden hareketle bu ticari durgunluğun geçici olduğuna inanıyoruz” diyor.