Türkiye’de istihdam artmıyor ama işsizlik azalıyor

Türkiye'nin bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 7.6 büyüdüğünü duyuran Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) işsizliğin de azaldığını açıkladı. Verilere göre 2022 yılı Temmuz ayında, işsizlerin sayısı bir önceki aya göre 113 bin kişi azalarak 3 milyon 445 bin kişiye geriledi. İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık azalış ile yüzde 10,1 seviyesinde gerçekleşti. Gelecek ay açıklanacak verilerde de 0.3’lük bir düşüş olması halinde işsizlik yüzde 10’un altına gerileyecek.

TÜİK verilerinde, işsizlik azalırken istihdamın azalması, buna karşın işgücüne dahil olmayanların sayısının artması da dikkat çekti. TÜİK verilerine göre, Haziran ayında 30 milyon 756 bin kişi istihdam edilirken bu sayı Temmuz’da 30 milyon 608 bine düştü. Aynı dönemde işgücüne dahil olmayanların sayısı da 337 bin artışla 30 milyon 662 bine yükseldi.

Mevsim etkisinden arındırılmış işgücüne katılma oranı yüzde 52,6 olarak gerçekleşti. İşgücü 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 262 bin kişi azalarak 34 milyon 52 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,5 puanlık azalış ile yüzde 52,6 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,7, kadınlarda ise yüzde 34,9 oldu.

Gençlerde işsizlik

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,8 puanlık azalış ile yüzde 19,1 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 16,2, kadınlarda ise yüzde 24,7 olarak tahmin edildi.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 2,0 puan artarak yüzde 22,5 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 15,1 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 18,0 olarak tahmin edildi.

“Cesareti kırılmış işçi”

Karadeniz Teknik Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Yakup Küçükkale, işsizlik azalırken istihdam piyasasından çıkanların artmasını, “cesareti kırılmış işçi” hipoteziyle açıklarken bu hipotezin, ekonomik kriz dönemlerinde geçerli olduğunun altını çiziyor.

VOA Türkçe’nin haberine göre Küçükkale, “İşsiz kalan işçiler uzun süre iş arayıp bulamazlarsa cesaretleri kırılır, küser ve emek piyasalarını terk ederler. Ama bunun bir koşulu var. Bu durumun gerçekleşmesi için bir ülkenin krizde olması gerekiyor. Aynı TÜİK verilerine baktığımızda rekor seviyede büyüme var. 31 Ağustos’ta yılın ikinci çeyreğinde ekonominin yüzde 7,6 büyüdüğünü açıkladı, TÜİK. Türkiye büyürken insanlar neden iş bulamıyor? Neden cesaretleri kırılıyor ve emek piyasalarını terk ediyor? İşte burada izaha muhtaç bir çelişki var. Maalesef TÜİK verileri ya da açıklanan rakamlar birbirini tam olarak desteklemiyor’’ dedi.

DİSK-AR: İşsiz sayısı, 8,5 milyon

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2022’de 8 milyon 415 bine yükseldi. Geniş ve dar tanımlı işsiz sayısı arasındaki puan farkı 12,4 oldu.

TÜİK’in işsiz sayısı İŞKUR’un altında

İŞKUR ve TÜİK’in işsiz sayıları arasındaki farkların birbirinden zıt bir eğilim izlediğinin aktarıldığı raporda, İŞKUR’a göre işsiz sayısının son bir yılda 542 bin arttığına, TÜİK’e göre 307 bin azaldığına dikkat çekildi. Raporda, “İŞKUR’un Temmuz 2021 ile Temmuz 2022 arasında son 1 yıllık dönemde kayıtlı işsiz sayısı 2 milyon 995 binden 3 milyon 538 bine yükseldi, kayıtlı işsiz sayısında yaklaşık yüzde 18,1’lik bir artış gerçekleşti.  TÜİK’e göre ise son 1 yılda dar tanımlı işsiz sayısı 307 bin kişi azaldı. Son 1 yılda 542 bin kişi işsiz olduğu için İŞKUR’a başvurdu” denildi.

“Kadın işsizliği yüzde 30”

Rapora göre,  mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,6 iken kadınlarda yüzde 13,1’e yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 18,4, kadınlarda ise yüzde 29,9’a yaklaştı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 11,5 oldu.