Ödemiş’in kurtuluşunun 100. yılı

Mustafa Kemal Atatürk’ün yakın silah arkadaşı Dr. Mustafa Bengisu’nun torunu olan eşim Sedef Tunçağ’ın çağrılı olmasından dolayı Ödemiş’in kurtuluşunun 100. Yıl kutlamalarına katıldım. Kutlamalar halkla el ele, kucak kucağa, sevgiyle gerçekleşti. Ödemiş Belediye Başkanı Mehmet Eriş ve çalışma arkadaşları tüm bu etkinliklerde bizzat yer aldı. Konserleriyle, söyleşileriyle, sergileriyle, sahne canlandırmalarıyla, efelerin gösterileriyle coşku dolu anlar yaşandı. 

Ödemişli Ulusal Önderlerin ve Milli Mücadele için kanlarını dökmüş Efelerin anılması kutlamalara derin bir anlam kattı. “Galip Hoca” takma adıyla Ödemiş ve çevresinde milli kuvvetleri örgütleyen 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın torunu Prof. Dr. Akile Gürsoy Şatıroğlu ile eşi Prof. Dr. Güngör Şatıroğlu, işgal günlerinde Milli Mücadele’de yer alan Ödemişli “Efe Başvekil” Şükrü Saracoğlu’nun torunu Tılsım Saracoğlu Yakar ile eşi Yiğit Yakar ve Bingazi, Çanakkale, İlkkurşun gibi yerlerde cephelerden cephelere koşan, Atatürk’ün doktorluğunu yapan, Ödemiş’in unutulmaz belediye başkanı, İzmir ve Çanakkale Milletvekili Doktor Mustafa Bengisu’nun torunu mimar Sedef Tunçağ ile eşi Muzaffer Tunçağ’ın,  Mursallılı İsmail Efe’nin torunu Hüseyin Efe’nin Mursallı’da Başkan Eriş ve köy halkıyla buluşması duygusal anlar yaşattı. Celal Bayar’ın vatan savaşına başladığı ilk yerin unutulmaz anısına Mursallı’da yaptırdığı çeşmeden su içmek, vatan topraklarını emperyalizme karşı savunmak için gözünü kırpmadan ileri atılan milli kahramanların yüce anılarını bir kez daha anımsattı hazır bulunanlara…

Başkan Mehmet Eriş

 Diğer duygu dolu bir etkinlik de Kaymakçı Maşattepe’de Küçük Menderes havzasında işgalci Yunan ordusuna düzenlediği baskınlarla önemli kayıplar verdiren Gökçen Hüseyin Efe için yeniden düzenlenen anıt mezarı ve Milli Mücadele Kahramanları Anıtı’ndaki anma töreniydi. Bu etkinliğe, Bayar, Saraçoğlu, Bengisu’nun torunlarının yanı sıra, Gökçen Hüseyin Efe, Çamlıcalı Hüseyin Efe, Mursallılı İsmail Efe, Karaerkek Mehmet Efe, Poslu Mestan Efe, Çaylılı Koca Mehmet Efe, Adagideli Kara Hüseyin Efe, Bademiyeli Kör Bayram Efe, Kelesli Murat Efe, Ali Orhan İlkkurşun, Adagideli Hanaylıoğlu Mehmet Emin Efe ve Salih Özben’in yakınları hazır bulundu.

Törende konuşan Ödemiş Belediye Başkanı Mehmet Eriş, “Bu vatana canlarını feda eden insanlarımızın aileleriyle buluşma onurunu yaşamak istedik… Son günlerde çok konuşuluyor, kurşun atılmış mı atılmamış mı? Biz bunları diyenleri yok sayıyoruz. Çünkü biliyoruz ki zaferleri inananlar ve kazananlar kutlar… Burada yer alan isimler herhangi birileri değil. Ailelerini, sevdiklerini bırakıp vatan için koşmuş isimler. Onlar hepimizin kahramanıdır. Ödemişlilerin baş tacıdır.”

Ödemiş’te Kuvayı Milliye Hükümeti

Ödemişliler “Milli Mücadelede Efelik” başlıklı toplantıya da büyük ilgi gösterdi. Öğretim Üyesi Dr. Günver Güneş mücadelenin ana hatlarını aktarırken bir ‘Kuvayi Milliye’ müzesinin Ödemiş’e çok yakışacağını söyledi.

Yazar Yaşar Aksoy, Ödemiş’teki ilk kurşunun emperyalizme karşı sıkılmış bir eylem olduğunu vurgulayarak Nazım Hikmet’in Budapeşte radyosu ile yaptığı söyleşiden alıntılar okudu. Yunanlıların hala ‘İzmir Sevgilim Benim’ gibisinden filmler yaparak, Mustafa Kemal’i “etnik temizlikçi” olarak tanımlayan kitaplar, belgeler yayınlayarak Avrupalıların beynini yıkamayı sürdürdüğünü anımsattı. “Smyrna’nın Yok Oluşu” kitabının Avrupa’da İncil kadar yaygın okunduğunu söyledi. Bu gibi iftiralara karşı mücadelede dış dünyanın hedeflenmesi gerektiğine dikkat çekti. Milli mücadele kahramanlarını fotoğraflarıyla tek tek andı.

 “Kadınların katılmadığı hiçbir savaşın kazanılamayacağını” belirterek sözlerine başlayan yazar Dr. Serra Menekay, Ege’de milli mücadelede etkin bir rol oynayan 4 savaşçı Ayşe’yi tanıttı izleyicilere…

Ödemişli Bakanlardan Alev Coşkun’un ilk kurşunun ne anlama geldiğini anlatırken tüm izleyenleri sarmalayan heyecanı görülmeye değerdi. Coşkun, ülke çapında düşmana yani emperyalizme sıkılan 5. kurşun olmasına karşın 29-30 Mayıs gecesi Ödemiş’te patlayan silahların halka Yunanlılara karşı çıkılabileceğini gösterdiğinin, ayrıca kaymakam Bekir Sami Baran liderliğinde esas olarak sivillere dayalı ilk örgütsel hareket olma niteliği taşıdığının altını kalın kalın çizdi. Bekir Sami beyin işgal kuvvetleri komutanlarına çektiği “burası Ödemiş, artık kalem değil silahlar konuşuyor” diye biten telgraf, burada bir “Kuvayı Milliye hükümeti” kurulduğunu ilan etmesi bakımından tarihi öneme sahip bir ilktir.

Ödemiş Belediyesine tebrikler

100.Yıl kutlamaları o denli yoğun yaşandı ki hepsini burada sıralamam olanaksız. Yine de bazılarına değinmeden geçemeyeceğim:

Ödemişli fotoğraf sanatçısı Vedat Açıkalın’ın “Kurtuluş Savaşı” konulu fotoğraf sergisi, Ressam Mustafa Ali Kasap ve Hat Sanatçısı Mehmet Kamer’in “Kurtuluş Savaşına Katılmış Ödemişli Kuvayı Milliye ve Zeybekler” sergisi, Birgi’deki Dervişağa Medresesi’nde Sanatçı Nesrin Öcal’ın “Anılarla” başlığıyla düzenlediği sergi, çeşitli demokratik derneklere üye gönüllülerin hazırlayıp sunduğu “Kurtuluştan Günümüze Ödemiş’te İz Bırakanlar”ın yansıtıldığı sahne gösterisi… Daha niceleri…

Başta da belirttiğim gibi Başkan Mehmet Eriş’in Kültür Müdürlüğü ve diğer destek ekipleri o denli yoğun bir kutlama programı hazırlamışlar ki hepsine bu yazının sınırları içinde değinmek mümkün değil. Ödemişlilerin coşkusuna tanık olan bana da onları tebrik etmek, nice kutlama yılları dilemek düşer.