PAX Americana sallanıyor

Yaklaşık yüz yıldır Amerikan barışı yani ABD’nin lider dünya gücü olan bir dünyada yaşıyoruz.

ABD Rusya’ya yaptırım mı uyguluyor?

Öyle satmaya çalışıyor olabilirler. Ama esas ABD ve heyecanlı, hisli ve telaşlı uydusu Avrupa Birliği kurşunu kendi bacağına sıkmış gibi. Sanki Rusya ABD ve Avrupa’ya yaptırım uyguluyor. Trump acaba Rus casusu mu?

Enerji fiyatları yüzde 300 oranında örneğin Amsterdam borsasında arttı. Avrupa’nın kışın nasıl ısınacağı telaşı başladı.

İngiliz yazar John Laughland, “Avrupa kurşunu bacağına sıkmadı” diyor! “Kafasına sıktı!”

Esas olan makyajı artık akan, gülümseme çabası sırıtmaya dönmüş “yüce ve ebedi lider” ve dünyanın tek hakimi ABD’nin liderlik yapmakta zorlandığı gerçeği.

Avrupa makyaj, Bosna makyaj, Ukrayna makyaj, gücü elde tutmak için savaşlar yapılıyor ama bu güç gerçeklerin ışığında tek hakim olan ABD’nin elinden sanki kayıp kayıp kaçıyor.

ABD’nin haline bakın. Önceki lider Trump mostralık bir kişilik idi. Seksenine varan Biden ise elindekini okuyamıyor. Daha Başkan yardımcılığı zamanında vasıfsız mahdumunu Ukrayna’da bir şirkete yönetim kurulu üyesi yapmamış mıydı?

Zorlama dogmalar etrafında bir süre çıkar ve huzur için yalan söylenebiliyor, uyum sağlanıyor. Ama sonunda halk dogma ile gerçek arasında yalan ile uyum sağlanamaz hale geldiğinde ayakları ile karar veriyor. Sir Olaf Caroe’nun deyimi ile Sovyet Rusya İmparatorluğunun (UDSSR) dağılması öyle olmadı mı?

Büyük Britanya zamanında yalan mı yoktu? Tanrı tarafından uygun bulunan bir Kraliyet ve parlamento ve ticaret şirketlerince yönetim. Pax Britannica.

Daha önce Roma İmparatorluğu?  Bir ara Pax Ottomanica? Boğulan şehzadeler. Hepsi sonunda çöktü.

Ukrayna savaşı ABD’nin gücünü tekrar ispat etme savaşı esasen.

Ama ülkesindeki adaletsizlik. Adil olmayan bir sağlık ve hukuk sistemi, hapishanelerindeki durum. Ortak noktaları zincir restoranlar ve marketler dışında pek olmayan Birleşik Eyaletler. Siyah Beyaz sorunları, sistem patladı patlayacak. Silah sorunu… Her ay bir okul, bir toplantıda etrafını otomatik silahla tarayanlar.  Birçok ABD’li yazar, ekonomist ve düşünüre göre anlamlı bir iç savaş olasılığı var.

Çözülebilecek sorunlar ama cesaret edecek liderler gerek. Yönetici sınıf dünyadan bu kadar kopuk ki halkını huzur içinde tutmakta polis baskısı ile bile olsa zorlanıyor. Basit bir (özel) doğum kuzeydeki komşusunun 40 güneydeki komşusunun 80 misline mal oluyor. ABD de yaklaşık 50 bin USD! Yöneticiler bildikleri işi yani para kazanmayı demokrasi ihraç ederek yapmaya çalışıyorlar. İşte Vietnam, işte Afganistan ve yakında Irak, sonunda hüsran!

Makyajlar akıyor. Dünya beşten büyük, dinler üçten büyük. ABD doları ne yapacağını şaşırdı. Hala ortak güvenilir para birimi yok. Çin ve Rusya kendi gölgelerinden korkarak bir kripto para biriminde anlaşamadılar. Onlar da para gücünü halka kaptıracaklarından korkuyorlar, kripto yaygınlaşıp doları sonra ruble ve yuanı tahtından indirirse diye. Sanal dünyamız ve sanal savaşlar. Veya yalan dünyada güç savaşları. Dogmalarını ellerinde para gibi bir silah olmayınca satamayacaklarından korkuyor güçler. Trump skandalı ise tüm hızı ile devam ediyor.

İlkel, ilginç ve sandığımız kadar zeki olmayan yaratıklarız vesselam. Görünen o ki önümüzde çok odaklı bir dünya var. Umalım savaşlı olmaz.