Aysel Öztezel: “Güçlü kadın, güçlü toplum, güçlü ülke demektir”

TOBB İzmir İl Kadın Girişimciler İcra Kurulu Başkanı, girişimci olmak isteyen kadınlara şöyle sesleniyor: “Sürekli öğrenme felsefesini benimseyin. Hata yapmaktan korkmayın. Kadın kadına dayanışma içinde olun. Kontrollü risk alın. Cesur olun. Esnek olun. Araştırmacı olun. Kendinize zaman ayırın. Kararlı olun. Başarılarınızı küçümsemeyin. Kendinize güvenin.”
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

SELİN TEKİN

Aysel Öztezel… Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İzmir İl Kadın Girişimciler İcra Kurulu Başkanı…

Sosyal ve aktif kişiliği ile tanınan, İzmir doğumlu Öztezel, Ege Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Bölümü mezunu. 

30 yılı aşkın süredir ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarında önemli görevler üstlenen Öztezel, Türkiye’yi yurtdışında birçok platformda temsil etti.

Siyasette etkin görevler alan Öztezel, çeşitli tarihlerdeki kongrelerde Doğru Yol Partisi (DYP) Konak İlçe Başkanlığı, MKYK üyeliklerine seçildi; 2007 yılında Demokrat Parti’den (DP) İzmir milletvekili adayı oldu.

Hâlen Uluslararası Lions Dernekleri Konfederasyonu Konsey Başkanlığını da yapan Öztezel, TOBB İzmir İl Kadın Girişimciler İcra Kurul Başkanlığı, TOBB Kadın Girişimciler Üst Kurul Üyeliği, KİTVAK Mütevelli Heyet Üyeliği, Ege Çağdaş Eğitim Vakfı (EÇEV) Kurucu Üyeliği görevlerine devam ediyor.

Aktif iş hayatının içinde olan Öztezel,  Aile şirketleri Mat İnşaat AŞ’nin yan kuruluşu olan Park Bornova Outlet Center’da Genel Koordinatörlük görevini sürdürüyor.

Girişimci olmayı şu sözlerle tanımlıyor Öztezel: “Başarıyı hedefleyip, başarısızlık riskini göze almaktır. Konfor alanından vazgeçmektir.”

Kadın girişimciliğinin önemine değinen Öztezel, “Kadın girişimcilerin, elde ettikleri geliri öncelikli olarak ailesine, çocuklarına, harcama eğiliminde olduğu düşünülürse, çalışan bir kadının, daha fazla toplumsal değer üreteceği ve daha fazla toplumsal gelişime katkı sağlayacağı ortadadır. Daha güçlü anneler, daha güçlü bir toplum, daha güçlü bir ülke demektir” diyor ve ekliyor: “Ancak, Türkiye’de kadın girişimciliği ne yazık ki istediğimiz noktaya ulaşmadı henüz. 2000’lerde yüzde 5 olan kadın girişimci oranı, hepimizin gayretleri ile yüzde 10’a yükseldi. Kadın girişimci sayısının artması şart.”

TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu Başkanı Aysel Öztezel ile hayata geçirdikleri çalışmaları, Türkiye’de kadın girişimci olmayı, iş hayatında kadının önüne konulan engelleri ve atılacak adımları konuştuk.

“Girişimcilik kültürünün kadınlar arasında gelişmesine öncülük ediyoruz”

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İzmir İl Kadın Girişimciler İcra Kurulu neden kuruldu, neler yapıyor, ana hedefi nedir?

Kadın Girişimciler Kurulu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde kadın girişimcilik konusunda genel politikalar geliştiren ve görüş oluşturulmasına katkıda bulunan istişari bir kuruldur. TOBB Kadın Girişimciler Kurulu 29 Ekim 2007’de kuruldu.  Kadın girişimcilere eğitim, kapasite geliştirme desteği ile girişimci fikirlerini hayata geçirmelerinde destek sağlamak üzere hayata geçti.

TOBB Kadın Girişimciler Kurulu, ülkemizdeki kadın girişimci potansiyelinin nicelik ve nitelik bakımından geliştirilmesi ve daha donanımlı hale getirilmesi amacıyla politika belirlemek ve girişimcilik kültürünün kadınlar arasında gelişmesine öncülük etmenin yanı sıra kadınlara kişisel gelişim yollarını öğreterek kariyer geliştirme fırsatları sunuyor.

Girişimci ruhlu kişilere, bu özelliklerini daha etkili ve verimli kullanabilmelerini sağlayacak ve iş kurmayı düşünenlere kuruluş ve devamında işi sürdürme süreçlerinde ihtiyaçları olacak temel bilgileri vermek ve yol göstermek amacıyla seminer, panel ve bunun gibi eğitim etkinliklerinde bulunuyoruz. Kadın girişimcilerin deneyimli girişimciler yanında staj yapmalarını ve koçluk sistemi geliştirerek yeni iş kuran girişimcilere deneyimli girişimciler tarafından belli sürelerde destek sağlıyoruz.

Başkanlık döneminizde hayata geçirdiğiniz, süregelen ve ajandanızda yer alan öne çıkan projeleri paylaşır mısınız?

Türkiye Odalar Borsalar Birliği (TOBB) İzmir İl Kadın Girişimciler Kurulu’nun evde üretim yapan kadınlar için sosyal sorumluluk projesi olarak başlattığı e-ticaret projesi, sanal dükkân “Ben Yaptım”  Projesi 2011’de hayata geçti. Gittigidiyor web sitesinde proje kapsamında aktif olarak 100 üye yani 100 dükkân mevcut. İzmirli girişimci kadınların gıda dışında el emeği ile yaptığı her şey tasarlanıp satışa sunuluyor.  Ayrıca yıl içerisinde üyelere ürünlerinin sergi ve satışını yapabilmelerine imkân sağlamak amacıyla, fuar, festival ve kermes imkânları organize ediliyor. Üyelerin satış ve pazarlama alanlarının artmasına yönelik ilgili eğitim seminerleri de düzenleniyor.

Mentorlük Programı, mesleğinde kariyer basamaklarını idealleri doğrultusunda yol almış ve profesyonel yaşamda yer edinmiş yönetici ve girişimci kadınlar için oluşturuldu. 2020 tarihinde program kapsamında ilgili eğitimler verildi ancak Pandemi sebebiyle proje askıya alındı. 2021 Mart ayında proje yeniden hayata geçirildi, proje kapsamında 16 mentor eğitimleri tamamlandı, mentor menti eşleştirilmesi yapıldı. Program kapsamında webinar etkinlikler yapılmaya devam ediyor.

Kadınların etkin bir biçimde iş yaşamında rol almalarını ve girişimci yönlerini geliştirmelerini hedefleyen, Kadın Girişimciliğinde Yol Haritaları “Kadın Kooperatifçiliği ve Kendi İşini Kurmak” eğitim programı hayata geçirildi. 40 saatlik bir sertifika programı ile kooperatif girişimciliği, birlikte çalışmak, iş geliştirmek ve kurmak konuları katılımcılarla paylaşıldı.

İzmir Ticaret Borsası ve TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu işbirliğinde, İzmir Borsa Akademi çatısı altında Girişimci ve Girişimci olmak isteyenlere yönelik “Girişimcilere Sıra Dışı Eğitimler” her ay 1 gün, 1 modül ve her modülde 2 eğitim olacak şekilde toplam 7 modül halinde düzenlendi. Pandemi dönemine girildiğinde bu program “Yeni Çağ için Dijital Eğitimler” olarak 8 ayrı eğitimle online düzenlenmeye devam etti.

Avrupa Birliği (AB) projelerinizden de söz eder misiniz?

İzmir Ticaret Borsası ortaklığında ve “Pire Küçük ve Ortak Ölçekli İşletmeler Sanayi Odası (BEP)” liderliğinde yürütülen “Kadın Girişimcilerin İş ve Sivil Toplum Hayatında Networklerinin Güçlendirilmesi ve Tecrübe Paylaşımı” isimli Avrupa Birliği projemizin ilki Aralık 2020 tarihinde Yunan eğitmenler tarafından gerçekleştirildi, ikincisi Proje ortağımız İspanya Santiago de Compostela Ticaret, Sanayi, Hizmetler Odası işbirliği ile Avrupa Birliğince belirlenmiş İspanyol eğitmenler tarafından toplam 5 modülden oluşan eğitimlerimizin ilk 3 modülü Ocak 2021 tarihleri arasında zoom programı üzerinden online olarak düzenlendi.

Proje final toplantımız Nisan 2021 tarihinde Zoom platformu üzerinden online olarak gerçekleştirildi. İspanya Santiago de Compostela Ticaret, Sanayi, Hizmetler Odası’nın ortakları, EGİKAD ve Yunanistan Kadın Girişimciler Derneği’nin iştirakçileri arasında ve TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu’nun da faydalanıcıları arasında yer aldığı projemizde paydaşlar arasındaki işbirliğiyle kadınların girişimcilik faaliyetlerinin artırılması ve istihdamlarının güçlendirilmesi adına çalışmalar gerçekleştirildi.

Bölgesel ve uluslararası ölçekte faaliyetler ile kadın girişimciliğinde Türkiye ve AB’deki ortak iş toplulukları arasında iletişim ve koordinasyonu artırarak ortak bir strateji oluşturmayı amaçladığımız projemizin Final Toplantısında İspanya, Yunanistan ve Türkiye’den katılım sağlayan TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu Üyelerimiz sektörler bazında ayrılmış özel odalarda B2B görüşmeler gerçekleştirdi.

“Kadın girişimci sayısının artması şart”

-Kadınların iş yaşamına özendirilmesi, cesaretlendirilmesi, potansiyellerini fark etmeleri anlamında neler yapılması gerekir?

Girişimci olmak bir ayrıcalıktır. Girişimcilik başarıyı hedefleyip, başarısızlık riskini göze almaktır. Konfor alanından vazgeçmektir. Mesela, Apple, girişimciliği “Eski kuralları çağdaş yeniliklerle yorumlayan ve aksiyona geçiren beceri” olarak tanımlıyor, Google ise girişimciliği “Geçmişi gelecekle birleştiren ve şimdiyi yaratan yetenek” olarak ifade ediyor. Girişimcilik kavramı, ilk olarak ortaya çıktığında, iş yaratma, iş geliştirme, kar sağlama gibi kavramlar hep öndeydi. Ama artık, yeni bir fikir üretmek, finansal kaynak yaratmak ve toplumsal değer üretmek ön planda. Aslında, kadın girişimciliği tam bu noktada çok daha önemli. Kadın girişimcilerin, elde ettikleri geliri öncelikli olarak ailesine, çocuklarına, harcama eğiliminde olduğu düşünülürse, çalışan bir kadının, daha fazla toplumsal değer üreteceği ve daha fazla toplumsal gelişime katkı sağlayacağı ortadadır. Daha güçlü anneler, daha güçlü bir toplum, daha güçlü bir ülke demektir. Ancak, Türkiye’de kadın girişimciliği ne yazık ki istediğimiz noktaya ulaşmadı henüz. 2000’lerde yüzde 5 olan kadın girişimci oranı, hepimizin gayretleri ile yüzde 10’a yükseldi. Kadın girişimci sayısının artması şart.  Avrupa Birliğinde ise kendi işletmesinde çalışanların yüzde 34,4’ü, start-up girişimcilerin ise yüzde 30’u kadın.

“Yasalarla desteklenen pozitif ayrımcılık sağlanmalı”

-Kadınlar iş hayatında nasıl zorluklarla karşı karşıya kalıyor? Bu engellerin ortadan kalkması için atılacak adımlar nelerdir?

Aynı işi yapan kadın ve erkekler arasında ciddi ücret farklılıkları var. “Cam Tavan Sendromu” iş yaşamında yer edinmiş başarılı kadınların en önemli çıkmazlarından ve sorunlarından biri olarak ciddi sorun teşkil etmeye devam ediyor. Kadınlar geleneksel rollerinden kolaylıkla çıkamıyorlar. Ev ve aile ile ilgili işlerde sorumlulukları fazla, delege edemiyorlar.

Ülkemizde çok sayıda lider, örnek, güçlü kadın var. Geleneksel rollerle sınırlı kalmayan, hayalleri ve hedefleri olan, yeteneklerini ortaya çıkaran ve onun hakkını veren kadınlar fark yaratmaya devam eden kadınlar. “Ben yaptıysam, siz de yaparsınız” diyerek cesaret aşılayan,  diğer kadınlara istihdam yaratan çok güzel kadınlar var.  Kadınlarımız, başarı örneklerini model alıp, yılmadan mücadeleye devam etsinler. “Her alanda eşit temsil” için yasalarla da desteklenen pozitif ayrımcılık son derece gerekli diye düşünüyorum.

“Doğru tespitlerle yürümeliyiz”

-Türkiye ekonomisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Dünyada ekonomik zorluklar var. Türkiye gelişmekte olan bir ülke olduğu için daha da zor günler yaşıyor. Pandeminin etkileri halen devam ediyor. Mağdur bir topluluk olmamamız için doğru tespitlerle yürümemiz gerekiyor.

“KENDİNİZE GÜVENİN”

-Girişimci olmak isteyen kadınlara önerileriniz nedir?

Kadınlar bilgi teknolojilerini etkin kullanmalı, temel finansal konularda bilinçlenmeli ve girişimcilik becerilerini güçlendirmeli. Eğitim seviyesinin yükselmesi, kadınların ekonomik hayattaki yeri ve şartlarının düzelmesinde en önemli etken.

Girişimci olmak isteyen kadınlara önerilerim şöyle: “Sürekli Öğrenme” felsefesini benimseyin. Hata yapmaktan korkmayın. Kadın kadına dayanışma içinde olun. Kontrollü risk alın. Cesur olun. Esnek olun. Araştırmacı olun. Kendinize zaman ayırın. Kararlı olun. Teknolojiyle barışık olun. Bağlantılarınız güçlü ve farklı olsun. Başarılarınızı küçümsemeyin. Kendinize güvenin.