Soçi’den ne çıktı; kimse bilmiyor

Kuzey Suriye – İdlip – “İkinci parti” S – 400 konularında “ortak bir açıklama” yok. Tablo; ABD ve Biden’e karşı gösteri mi?
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, Soçi’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. Karadeniz kıyısındaki Soçi’de yapılan zirve, uzun süredir iki ülke arasında biriken sorunlar nedeniyle son yılların kritik görüşmelerinden biri olsa da içeriğiyle ilgili detaylı açıklama yapılmadı. İki lider arasında diplomatik telefon trafiği sürse de son yüz yüze görüşme yaklaşık 1,5 yıl önce, 5 Mart 2020’de Moskova’da yapılmıştı. Türkiye-Rusya Üst Düzey İşbirliği Konseyi’nin (ÜDİK) 2019 yılından beri toplanamaması da kısmen iki ülke arasında esen “soğuk rüzgarlar”a bağlanıyor.

Soçi’deki görüşme, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’nin ABD ve Rusya ile ilişkileri açısından önemli mesajlar verdiği bir dönemde yapıldı. Geçen hafta BM Genel Kurulu için kalabalık bir heyetle ABD’ye giden Recep Tayyip Erdoğan, Başkan Jeo Biden ile görüşme imkanı bulamamıştı. ABD’de CBS kanalına röportaj veren Erdoğan, Türkiye’nin Rusya’dan ikinci parti S-400 füzeleri almayı planladığını söylemişti. Erdoğan’ın ikinci parti S-400 füze sistemi alımını Rusya ziyaretinden önce gündeme getirmesi zamanlama açısından dikkat çekici bulunuyor.

Erdoğan ABD dönüşü, 29 Eylül’de Putin’le Soçi’de ikili görüşme gerçekleştireceklerini söylemişti. O görüşme oldu. İki ülke heyetleri arasında bir görüşme yapılmazken, Erdoğan, Putin görüşmesi yaklaşık üç saat sürdü. İki lider görüşme sonrasında basın toplantısı düzenlemedi. Görüşme sonrasında Rusya’dan ayrılan Cumhurbaşkanı Erdoğan sosyal medya hesabından “Mevkidaşım Putin ile verimli bir görüşme gerçekleştirerek Soçi’den ayrıldık” açıklamasında bulundu.

Rusya Devlet Başkanı Putin de görüşme sonrası Erdoğan’a ziyaret için teşekkür ederek, “Görüşme çok yararlı ve kapsayıcı geçti. Temasta olacağız” ifadesini kullandı.

Görüşme öncesinde ortak açıklama yaptılar

İki lider görüşme öncesinde açıklamalarda bulundu. Türkiye’de yaşanan yangınlarla mücadelede verdiği destekten dolayı Putin’e teşekkürlerini ileten Erdoğan yangın söndürme çalışmaları sırasında hayatını kaybeden Rus pilotlar için başsağlığı dileyerek, “Gerçekten dostlar bu tür zor günlerde belli oluyor” dedi.

Anadolu Ajansı’nın haberine göre, Erdoğan’ın açıklamalarında öne çıkanlar şöyle:

* Ticaret hacminde kısmi bazı iniş çıkışlar olsa da şu an gayet iyi bir durumda. Ben daha da iyi bir konuma geleceğine inanıyorum. Özellikle turizmde vermiş olduğunuz destek sebebiyle de çok çok teşekkür ediyorum. Rus dostlarımızın Türkiye’yi tercih edişlerinden dolayı da minnettarız.

* Önümüzdeki yıl öyle zannediyorum ki birinci ünitenin açılışını yapabileceğiz. Yoğun bir çalışma var. Şu anda burada 13 bin insan çalışıyor, bunların 10 bini Türk, 3 bini Rus, ama bunların hemen hemen tamamına yakını da Rusya’da eğitim aldı. Bu da tabii yine aramızdaki ilişkilerin pekişmesine neden oluyor.

* Bir diğer konu da tabii özellikle bizim savunma sanayinde beraber attığımız adımlar. Bunu da ayrıca zaten konuşmamızda fayda var. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda da malum zevat hep bize bazı konuları özellikle sordular. Biz de onlara zaten gereken cevabı verdik. Çünkü attığımız adımlardan geri dönmemiz mümkün değil.

* Özellikle şuna inanıyorum yani bizim Türkiye-Rusya ilişkilerinde her geçen gün çok daha güçlenerek devam etmemizde çok büyük faydalar var. Suriye ile ilişkili birlikte attığımız adımlar da büyük önem arz ediyor. Oranın da barışı yine Türkiye-Rusya ilişkilerine bağlı.

Putin ise  “Türkiye ile görüşmelerimiz kimi zaman zor geçiyor, ancak her zaman pozitif bir sonuçla bitiyor, uzlaşı bulmayı öğrendik” ifadelerini kullandı.

Rus haber ajansı Sputnik’in haberine göre, Putin’in açıklamalarından satırbaşları şöyle:

* Avrupa doğalgaz pazarında sallantılı bir dönemden geçiliyor, ancak Türkiye, TürkAkım’ın devreye girmesi ardından kendini güvende hissediyor.

* İkili ticaret hacmimiz bu yılın ilk dokuz ayında yaklaşık yüzde 50 arttı. Rusya ve Türkiye, pandemiden kaynaklanan ticaret kaybını telafi etmekle sınırlı kalmadı, ticaret hacmini büyüttüler de. Türkiye’nin Rusya yatırımları toplam 1.5 milyar, Rusya’nın Türkiye yatırımları 6.5 milyar dolara ulaştı. Büyük projelerin hepsi planlı şekilde devam etmektedir.

* Uluslararası alanda (Türkiye ile) oldukça başarılı bir biçimde işbirliği yapıyoruz. Bunu söylerken hem Suriye’yi kastediyorum hem de Libya konusunda pozisyonlarımızı koordine etmek üzere kurduğumuz temaslardan bahsediyorum.

* Karabağ’da iş birliğimiz hem ateşkesin sağlanmasında hem de ilerideki daha sağlam kalıcı bir barışın sağlanmasına yönelik önemli bir unsurdur.

* Pandemi dünyanın tamamında turizm sektörüne ciddi bir darbe indirdi. Buna karşın bu sene Rusya’dan Türkiye’ye 2.5 milyon turist gitti. Rusya ile Türkiye’nin pandemi ile ortak mücadelesi ekonomi ve turizmin gelişmesine yardımcı olacak.

* Ermenistan-Azerbaycan sınırında yer alan Türk-Rus Ortak Merkezi, faaliyetlerini aktif bir biçimde sürdürüyor. Bu işbirliği, istikrarın devamının ve uzlaşıya yönelik atılacak adımlar konusunda tarafların pozisyonlarının koordinesinin sağlanmasının ciddi bir garantisi.