Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Doğaltaş ihracatımızın pandemi öncesi ve bugünü

İki yıldır dünyanın sosyal ve ekonomik yaşamını etkileyen Covit’19 salgınının doğaltaş ihracatımıza etkilerinin ilk görüntüleri ortaya çıkmaya başladı.

2019 ilk 3 çeyrek ihracat rakamlarımızla salgının etkin olduğu aynı dönem 2020 ve 2021 yıllarının ilk 3 çeyrek rakamlarını karşılaştırdığımızda uluslararası Türkiye doğaltaş ticaretinde salgına bağlı değişimler ve diğer faktörler önem sırasına göre şu şekilde belirtilebilir:

1. Pandemi nedeniyle inşaat imalatlarında yavaşlatılan talep azalmaları

2. Ülkeler arası ticaret ambargoları.

3. Deniz taşımacılığında yaşanan konteynır krizi ve taşımacılık fiyatlarında ortaya çıkan aşırı yükseliş.

4. Mimari tasarımlarda yaşanan renk ve doğaltaş cinslerindeki değişimler.

5. Doğaltaş yerine üretilen ikame ürünler, yapay taşlar, doğaltaş taklidi baskılı seramik ürünler.

2019 Aralık ayında Çin’de ortaya çıkan Covit’19 salgını diğer ülkelerde inşaat sektöründe imalatları yavaşlatmış hatta yer yer durmasına neden olmuştur. Bu süreçte ülkelere 2020 Nisan ve mayıs aylarında ihracatımızdaki yüzde 65 seviyelerine kadar ulaşan düşüşleri Gözlem Gazetesinde yayınlamıştık. Haziran ayından sonra yarım kalan inşaatlarda imalatlar tekrar hareketlendi ancak 2020 yılı son çeyreğinde de eski performansı yıl sonuna kadar yakalayamadık.

Amerika Birleşik Devletleri’nin gerek Çin gerekse İran’a yönelik ambargoları farklı ticari yollarla delinse de bu ülkelerin ihracatını olumsuz etkilerken Türk doğaltaş sektörünü olumlu etkiledi. Sudi Arabistan, Körfez ülkeleri ve Mısır dış politikamız etkisi ile bu ülkelerin gizliden gizliye Türk mallarını engelleme kararları sonucu ihracatımızı olumsuz etkiledi.

Deniz taşımacılığında ambargolara bağlanan konteynırların belirli ülkelerden geri dönmeyişi üzerine konteynır bulunamaması ve taşıma firmalarının navlunları artırması ihracatçılarımızı kargo taşımalarında deniz dışında yollar aramaya sevk etti. Doğaltaş yükte ağır pahada diğer ürünlere göre daha hafif olması nedeniyle bu gelişmelerden en çok etkilenen sektör oldu.

Bu konuda çözüm önerileri WSS Dünya Taş Zirvesi webinarına katılan Hindistan İran Polonya kanaat önderlerinden geldi; Karayolu taşımacılığı deniz yolundan daha ucuz, Türk mermer üreticileri doğaltaş işlemesinde harika ürünler üretiyorlar, neden Anadolu’yu doğaltaş üssü yapmıyorsunuz? Bu konuda doğumuzda bulunan ülkelerden blok alımını sıfır gümrük vergili yapmamız işlenmiş ürüne vergi koymamız olacaktır. Halen işlenmiş ithalat vergi yüzde 1,7 ilave olarak yüzde 10 ek vergi blok ithalat vergisi 0 ilave olarak yüzde 25 ek vergi alınmaktadır. Bu mevzuat mutlaka gözden geçirilmelidir.

Diğer bir husus AB 3. Ülkelerle yaptığı Serbest Ticaret Anlaşmalarına Türkiye’yi dahil etmemektedir. Bunun sonucu olarak AB ülkeleri Türk ihracatçılar karşısında avantaj elde etmekte 3. Ülkelerin koyduğu gümrük vergilerini ödememektedir.

Mimari tasarımlar da yıllara bağlı olarak değişen pandemiden bağımsız olarak tercih edilen taşların cinslerine ve renklerine bağlı olarak ihracatı etkilemektedir. Bu bağlamda Traverten geçtiğimiz yıllarda hem birim fiyat olarak hem de miktar olarak düşüşler göstermiştir. Buna karşılık gri taşlar ön plana çıkmıştır.

Endüstriyel ürünler ön plana çıkma gayreti içindedir. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak pandemi sürecine de denk gelen dijital baskılı seramikler, yapay taşlar, kuvars kompozit taşlar ve taş taklitleri pazardan paylarını artırmak gayreti içindedir.

Sonuç Olarak 2019 yılı ile kıyasladığımızda işlenmiş granit ihracatımız ikiye katlanmış, işlenmiş mermer ihracatımız miktarda yüzde 68 değerde yüzde 64 artış sağlamıştır. Buna karşılık blok ihracatımız ancak 2021 de miktar olarak yüzde 47 değer olarak yüzde 45 artarak ancak 2019 rakamlarına yaklaşmıştır. Pandemi sürecini Türk doğaltaş sektörü başarı ile geçirmektedir. Bu ortamda; Organize planlamalar yapmamız ihracatımızda hem birim fiyat hem de toplam ihracat olarak yeni rekorlara ulaşmamızı sağlayacaktır.