Salih Esen: ‘Çok ciddi ekonomik reformlara ihtiyaç var’

İzmir Menemen Plastik İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı, “Bölgemizdeki sanayiciler neredeyse dünyanın dört bir yanına ihracat yapmaktadırlar. Şu anda 100 milyon dolarlık bir ihracat rakamına sahibiz. Tüm parsellerin üretime geçmesi ile bu rakamı en az 2 katına çıkarmayı hedefliyoruz” diyor.
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Salih Esen… İzmir Menemen Plastik İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı…

Üniversiteden mezun olmasının ardından 1976 yılında kurduğu Esen Plastik Şirketinde Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini sürdürüyor.

Sivil Toplum Kuruluşlarında etkin olarak çalışmalar yürüten Esen, EBSO Yönetim Kurulu Üyeliği, Başkanvekilliği ve Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerinde bulundu.

Halen EBSO’da Meclis Başkanvekili olan Esen, Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) Yönetim Kurulu Üyeliği görevine de devam ediyor.

“İzmir’de plastik sektörünü bir araya getirme hayallerini gerçekleştirmek adına bir organize sanayi bölgesi kurmak için” 2000 yılında sanayici arkadaşlarıyla bu yola çıkan Esen, 20 yılı aşkın süredir Türkiye’nin tek plastik ihtisas organize sanayi bölgesi olan Menemen Plastik İhtisas OSB’de kurucu başkanlık görevini yürütüyor.  

Esen, “Türkiye’nin çoğu bölgesinde olduğu gibi İzmir’de de plastik sektörü, teşvik yönünden desteklenmeyen sektörler arasında yer almasına rağmen bizim bölgemizde plastik yatırımı yapan sanayici, ihtisas özelliğimizden dolayı bölgesel teşviklerden yararlanabiliyor” diyor.

“Pandeminin etkisi ile sorunları daha da büyüyen ülke ekonomisi” ile ilgili, “Çok ciddi ekonomik reformlara ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Konu ile ilgili özverili çalışmalar yapıldı ve yapılmaya devam ediyor ama maalesef yeterli olmuyor” ifadelerini kullanan Esen, “Sanayicinin yatırım yapması, üretimine devam etmesi, geleceğini planlaması için döviz kurlarında belirsizliklerin son bulması, faizlerin makul seviyelere gelmesi gerektiğinin” altını çiziyor.

“Döviz kurlarında yaşanan ve hala devam eden dalgalanmaların ve faizlerdeki artışın sanayiciyi olumsuz etkilediğini” söyleyen Esen, “Bundan dolayı hem ihracat hem ithalatta planlı hareket edilemediği ya da planların tutmadığını” dile getiriyor.

Plastik sektöründeki üretim konusunda Esen, şöyle diyor: “Yakın zamanda plastik hammaddesinde yaşanan ciddi fiyat artışı plastik sanayisine ciddi bir darbe vurdu ve maalesef hammadde tedarikçileri halen buna bir çözüm bulamadı. Bu da plastik sektöründeki üretimi azalttı.”

Salih Esen’e göre, “Bu kadar olumsuzluğa rağmen Türkiye’de sanayici olmanın yürekli olmakla eşdeğer olduğunu çok iyi biliyoruz. Eğer o yürek gerçekten yoksa sanayicilik yapmak çok zor.”

Menemen Plastik İhtisas ve Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Salih Esen ile bölgelerini, OSB’lerin ülke ekonomisine katkısını, çalışmalarını, projelerini, Pandeminin sanayiciye etkilerini ve dahasını konuştuk.

– Menemen Plastik İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Salih Esen kimdir?

1952 yılında İzmir Seydiköy’de (Gaziemir) doğdum. Ege Üniversitesi Buca Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nden mezun olduktan sonra 1976 yılında Esen Plastik Şirketi’ni kurdum.

İş hayatım boyunca EBSO Yönetim Kurulu Üyeliği, EBSO Başkanvekilliği, EBSO Yönetim Kurulu Başkanlığı, AOSB Yönetim Kurulu Başkanlığı, Ataer A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerini yürüttüm.

Halen Esen Plastik A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığı,  EBSO Meclis Başkanlığı, Menemen Plastik Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı, ve OSBÜK Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu Yönetim Kurulu Üyeliği, görevlerini yürütmekteyim.

– Menemen Plastik İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ile yollarınız ne zaman kesişti, başkanlık süreciniz nasıl başladı?

İzmir’de plastik sektörünü bir araya getirme hayallerimizi gerçekleştirmek adına bir organize sanayi  bölgesi kurmak için 2000 yılında sanayici arkadaşımla bu yola çıktık. Bu tarihten beri kurucu başkan olarak göreve devam etmekteyim.

“Türkiye’nin tek plastik ihtisas OSB’siyiz”

– Menemen Plastik İhtisas Organize Sanayi Bölgesi sanayicilere hangi avantajları sağlıyor, ana hedefi nedir?

İzmir Atatürk OSB’ye ve başta Petkim olmak üzere hava, deniz taşımacılığına ve raylı sistemlere, sağlık ve eğitim tesisleri ile iş gücü yerleşim birimlerine çok yakın konumu ile sanayicilere rahat bir çalışma ortamı sağlayan Menemen Plastik İhtisas OSB, Türkiye’nin tek plastik ihtisas organize sanayi bölgesi olma özelliğini taşımaktadır. 

Ayrıca Türkiye’nin çoğu bölgesinde olduğu gibi İzmir’de de plastik sektörü, teşvik yönünden desteklenmeyen sektörler arasında yer almasına rağmen bizim bölgemizde plastik yatırımı yapan sanayici, ihtisas özelliğimizden dolayı bölgesel teşviklerden yararlanabilmektedir.

– Organize Sanayi Bölgelerinin Türkiye ve bölge için önemi nedir?

OSB’lerinin kuruluş ve daha sonraki yapılanma süreçlerine bakıldığında yatırımların hareketlenmesinde, istihdamın artırılmasında, yerel ve bölgesel kalkınmanın sağlanmasında, düzenli sanayileşme ve kentleşmeye geçilmesinde, çok önemli görevler üstlendiği açıkça görülmektedir. OSB’lerin kurulmuş oldukları bölgelerin sadece ekonomik yapılarına olumlu katkısı dışında, sosyal yapının da gelişmesine katkı sundukları görülmektedir. 

– OSB’lerin ekonomiye katkısı nedir?

Türkiye’nin üreten gücü olan organize sanayi bölgeleri, Türkiye’de yıllardır yatırım yapmanın, üretmenin önündeki engellerin kaldırılmasında, sanayi yatırımlarının yapılmasında ve işletmelerin verimliliklerinin artırılmasında kritik bir görevi üstlenmektedir. Kuruldukları bölgelerin istihdamlarına katkıda bulunmaları açısından da önemli bir yeri vardır. 

“OSB’ler, sanayicilerin yatırım yapmasını kolaylaştırıyor”

– Sanayi kuruluşlarının OSB çatısı altında yer almasının avantajlarından bahseder misiniz?

Sanayi kuruluşlarının organize sanayi bölgesi içinde yer alması sanayicilerin yatırım yapmasını kolaylaştırmaktadır. Sanayici bürokratik engellere takılmadan ve zaman kaybetmeden tesisini faaliyete geçirmektedir.  Sanayici Organize Sanayi Bölgesine adım attığı andan itibaren alacağı tüm hizmetler için sadece OSB müdürlüğü ile muhataptır.  Yapı ruhsatı, Yapı Kullanma İzin Belgesi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı gibi tüm belgeler OSB müdürlüğü tarafından düzenlenmektedir. Sanayici bu belgeleri almak için belediyelere gitmemektedir.

Ayrıca üretim için gerekli olan elektrik, su ve doğalgaz gibi tüm hizmetlerden OSB’ler tarafından sanayiciye sunulmaktadır. Sanayici tüm sorunlarını tek bir merkezden yani OSB müdürlüğü ile çözmektedir.

– OSB’nizde kaç firma yer alıyor ve bölgede kaç kişiye istihdam sağlanıyor?

Menemen Plastik İhtisas Organize Sanayinde en küçüğü 2.500 m2, en büyüğü ise 80.000 m2 olmak üzere toplamda 41 parsel bulunmaktadır.  Tüm parsellerimiz tahsis edilmiştir. Hali hazırda 22 firma üretime geçmiştir. Diğer parsellerde de inşaat çalışmaları devam etmektedir. 2021 yılı itibari ile 2 bin kişilik bir istihdamı Türkiye ekonomisine kazandırmış bulunmaktayız. Tüm parsellerin üretime geçmesi ile bu rakamı 5 bin kişiye çıkarmayı hedefliyoruz.

“İhracat rakamımızı 2 katına çıkarmayı hedefliyoruz”

– Bölgenin yıllık ihracat miktarı hakkında bilgi verir misiniz?

Bölgemizdeki sanayiciler Avrupa, Asya, Amerika, Orta Doğu, Uzak Doğu, Afrika, Türki Cumhuriyetler  olmak üzere neredeyse dünyanın dört bir yanına  ihracat yapmaktadırlar. Şu anda 100 milyon dolarlık bir ihracat rakamına sahibiz. Tüm parsellerin üretime geçmesi ile bu rakamı en az 2 katına çıkarmayı hedefliyoruz.

– OSB’niz içerisinde proje kapsamında olan parseller var mı? Yeni yatırımlar söz konusu olacak mı?

OSB olarak sanayicilerimizin üretim yapması adına tüm altyapı ve üst yapı çalışmalarını tamamladık. Ancak sizin de bildiğiniz üzere Organize Sanayi Bölgelerinde yatırımlar hiçbir zaman bitmez.

Bölgemizin çevresinde imar durumu gereği genişleme alanımız olmadığından sanayicilerimize yeni parseller kazandırmak için Bölgemizin içinde bir imar planı revizyonu yapma çalışmalarımız devam ediyor. Bu çalışma ile hem yeni sanayi parselleri hem de sanayicilerimizin faydalanacağı hizmet destek alanları ve sosyal tesisleri de Bölgemize kazandırmayı hedefliyoruz.

Hiçbir kurum ve kuruluştan kredi almadan sanayicilerimiz ile birlikte OSB’mizi bugünlere getirdik. Yatırım yaparken önceliğimiz hep sanayicilerimizin rahat bir şekilde üretim yapmasını sağlamaktı. Kurulduğumuz günden beri idari faaliyetlerimizi önce ufak bir konteynerda sonrasında ise geçici prefabrik binalarda sürdürdük. Bütçemiz doğrultusunda Organize Sanayi Bölgemize yakışır bir İdari Bina projemizi de yakın bir gelecekte hayata geçirmeyi düşünüyoruz.

– Başkanlık sürecinizde gerçekleştirdiğiniz çalışmalardan örnekler verir misiniz?

Bölgenin kurucu başkanı olduğum için yer seçiminden başlamak üzere tüm çalışmalar benim ve arkadaşlarımın olduğu Müteşebbis Heyet ve Yönetim Kurulu tarafından yapıldı. 2000 yılının başından bugünlere gelene kadar nelerle mücadele etmedik ki?  Maliki çok olan bir alanı kamulaştırdık. Sayısız kamulaştırma davası ile uğraştık. Bin 113 kişinin hesabına kamulaştırma için para ödedik. 2007 yılında başlayan bu süreç 2017 yılında tamamlandı. Halen de bir parseldeki kamulaştırma sorununu çözemedik.

Kamulaştırma davaları bir yandan devam ederken zaman kaybetmemek adına çok zor bir coğrafyada parsel tesviye çalışmalarını bitirdik. Akabinde de altyapı çalışmalarımızı tamamlayarak 2015 yılında ilk sanayicimize yapı ruhsatını vererek inşaata başlattık.

Kullanılan teknoloji olarak  Ege Bölgesinde emsali olmayan bir Arıtma Tesisini bölgemize kazandırdık. Yine Türkiye’de çok az OSB’de bulunan elektrik, su ve doğalgaz şebekelerimizin tümünü kapsayan SCADA Sistemimiz’in kurulumunu tamamladık.

Türkiye’de yeni kurulacak OSB’lere örnek olacak şekilde bu çalışmaları Menemen Plastik İhtisas Organize Yönetim Kurulu Başkanı olarak  sanayici dostlarım ile bitirmenin yorgunluğunu ve aynı zamanda haklı gururunu yaşadığımı ifade etmek istiyorum.

“Alternatif bir güzergaha ihtiyacımız var”

– Önünüzde hangi sorunlar ve projeler var?

Bölgemizin tek sorunu olarak mevcut ulaşım yollarının ileride yeterli olmayacağını ve alternatif bir güzergâha ihtiyacımız olduğunu söyleyebiliriz.

Şu an için mevcut yollar ihtiyaçlarımızı minimal ölçüde karşılasa da Bölgemizde firmaların tamamının faaliyete geçmesi ve Bölgemizi çevresindeki konut imarlı alanlarda yaşamın başlaması ile bu yolların artan trafiği kaldıramayacağı aşikâr. Bu sorunu yaşamamak için Büyükşehir Belediyesi ile görüşmelerimiz devam ediyor.

– Coronavirüs salgını OSB’nizdeki sanayicileri nasıl etkiledi? Bölgenizde üretim ve ihracat ile ilgili sorunlar meydana geldi mi?

Covid-19, dünya ve ülke genelinde yaşanan ekonomik belirsizlikleri daha da arttırarak sanayicilerin çok zor bir yıl geçirmesine sebep oldu. Özellikle pandeminin Ülkemizde görüldüğü ilk zamanlarda bazı OSB’lerde üretim neredeyse yarı yarıya azaldı. Menemen Plastik İhtisas OSB’de üretim gösteren firmalarımızda ise diğer OSB’lere nazaran üretim miktarlarında ciddi azalmalar olmadı. Bu durumu plastik sektörünün gıdadan, inşaata tüm sektörlere hizmet vermesine bağlıyoruz. Bölge Yönetimi olarak da Covid-19 salgınına rağmen yatırımlarımızı bütçemize uygun bir şekilde sürdürdük ve sürdürmeye devam ediyoruz.

– Pandemi koşullarında üretim yaparken, devletin destekleri bölgenin üretimi sürdürmesi için yeterli oldu mu?

Pandeminin etkisi ile sorunları daha da büyüyen Ülke ekonomisi ile ilgili olarak çok ciddi ekonomik reformlara ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Konu ile ilgili özverili çalışmalar yapıldı ve yapılmaya devam ediyor ama maalesef yeterli olmuyor.  Sanayicinin yatırım yapması, üretimine devam etmesi, geleceğini planlaması için döviz kurlarında belirsizliklerin son bulması, faizlerin makul seviyelere gelmesi gerekli.

“Türkiye’de sanayici olmak yürekli olmakla eşdeğer”

– Dövizde yaşanan dalgalanmalar ve yüksek faiz sanayiciyi nasıl etkiliyor?

İçinde bulunduğumuz ekonomik koşullar belli. 2018 yılının yarısından sonra başlayan ekonomideki belirsizlikler pandemi süreciyle daha da arttı. İş yaşamında artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak. Döviz kurlarında yaşanan ve hala devam eden dalgalanmalar ve faizlerdeki artış sanayiciyi olumsuz etkiliyor.  Bundan dolayı hem ihracat hem ithalatta planlı hareket edilemiyor ya da planlar tutmuyor. Yakın zamanda plastik hammaddesinde yaşanan ciddi fiyat artışı plastik sanayisine ciddi bir darbe vurdu ve maalesef hammadde tedarikçileri halen buna bir çözüm bulamadı. Bu da plastik sektöründeki üretimi azalttı.

Bu kadar olumsuzluğa rağmen Türkiye’de sanayici olmanın yürekli olmakla eşdeğer olduğunu çok iyi biliyoruz. Eğer o yürek gerçekten yoksa sanayicilik yapmak çok zor.

– Özellikle genç işsizlik Türkiye’nin en büyük sorunlarından birisi. İstihdamı artırmak için neler yapılabilir?

Genç işsizlik aslında Türkiye’nin olduğu kadar gelişen ve gelişmekte olan tüm ülkelerin sorunudur. Türkiye genç nüfus bakımından biraz durağanlaşsa da diğer ülkelere göre daha şanslıdır. Şimdiki gençlerin birçok alanda sorunları var. Psikolojik, fizyolojik, ekonomik, kuşaklar arası çatışma, ancak bana göre asıl sorun ekonomik ve sosyal alanda öne çıkan işsizlik problemi. Nesiller ve teknolojiler değiştikçe çalışma sistemleri de değişiyor. Yeni nesil gençler bizim gibi sahada olmak istemiyor. Bilgisayar ekranında onlarca sayfa arasında çalışmayı daha çok seviyorlar ve bunu bir şekilde beceriyorlar. Dünyada genel olarak kabul görmüş ulusal politikaların başında, eğitim politikaları ve aktif işgücü piyasası politikaları gelmektedir. Bu nedenle eğitim politikaları ile birlikte aktif istihdam politikalarının gençlere yönelik uygulamaları incelenmelidir. Doğru eğitim, iş yaratma, girişimciliğin özendirilmesi üzerine birtakım eğitimler programlar düzenlenerek, gençlerin önüne çıkan en az üç-beş yıl deneyim aranma sorunları ortadan kaldırılabilir.

Selin Tekin