Manavgat başta yurda yayılan yangın felaketinde acı gerçekler!..

Yaz aylarında “orman yangınları” ülkesiyiz. “Havadan müdahalede yetersizlik” yaşanıyor ve vatandaş soruyor: Türk Hava Kurumu ve uçakları neden inatla devre dışı bırakılıyor?
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Türkiye’de 28-29 Temmuz tarihlerinde Antalya, Muğla, Adana, Mersin, Osmaniye başta olmak üzere 21 ilde 63 orman yangını çıktı. Yangınlarda adeta ülkenin ciğerleri yandı. Yangınların en yoğun görüldüğü yerlerden Antalya’nın Manavgat ilçesinde üç kişi, Muğla’nın Marmaris ilçesinde ise bir kişi yaşamını yitirdi. Antalya’da yangından olumsuz etkilenen 183 kişinin hastaneye başvurduğu açıklandı.

Manavgat, Marmaris ve Bodrum’da yangınlar yerleşim yerlerini tehdit etti. Bazı köy ve mecralar ile turistik tesislerin bazıları tahliye edildi. Çok sayıda ev ve havyan ahırı yandı, binlerce hayvanın telef olduğu belirtildi. Haber hazırlandığı sırada resmi açıklamalara göre, çıkan orman yangınlarından 43’ü kontrol altına alınırken, 20 yerde ise yangınlar devam ediyor.

Yangınların çıkış sebebi henüz belirlenemezken, soruşturma sürüyor. Manavgat ‘ta Çarşamba günü 12.00 sıralarında dört ayrı noktada yangının başlaması, kundaklama ihtimalini artırıyor. Manavgat’ta alevlerin dört mahalleye yayıldığı, binaların boşaltıldığı, görevli ekiplerin yangına havadan ve karadan müdahale ettiği bildirildi.

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin perşembe gecesi Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Kütahya Emet, Balıkesir, Kilis, Kahramanmaraş, Kocaeli Derince, Kastamonu Taşköprü, Sakarya, İstanbul, Kocaeli, Hatay İskenderun, Bursa Keleş, İzmir Ödemiş, Diyarbakır Dicle ve Karaman yangınları ile Manisa Soma’daki yangın kontrol altına alındı. Bakan Pakdemirli yangınların yüzde 57’sinin kontrol altına alındığını duyurdu.

Mücadele yöntemi sorgulanıyor

Manavgat, Adana, Osmaniye ve Mersin’de yaşanan yangınlar, alınan ya da alınmayan önlemlerin ve afetle mücadele yöntemlerinin sorgulanmasına neden oldu. Resmi verilere göre Türkiye’de her yıl ortalama 8-10 bin hektar orman yanıyor. Orman Genel Müdürlüğü’nden alınan verilere göre, 2019’da 11.000 hektar alan zarar gördü. 2020’de ise 3 bin 413 orman yangınında, 20 bin 938 hektarlık alan yandı.

Yaz aylarında “orman yangınları” ülkesiyiz. “Havadan müdahalede yetersizlik” yaşanıyor ve vatandaş soruyor: Türk Hava Kurumu ve uçakları neden inatla devre dışı bırakılıyor? Devletin “itibar uçaklarından biri ile birkaç lüks otosu yerine, kaç yangın uçağı ve yangın helikopteri alınırdı?”

Yangına karşı en önemli ve etkili müdahale, yangının ilk 20 ila 30 dakikası arasında gerçekleştirilebiliyor. “Yangında en etkili söndürme aracı nedir? Uçak ya da helikopter ne zaman kullanılır? Yeterli teknolojik ekipman mevcut mu?” soruları akıllara getiriyor.

THK uçakları devre dışı

BBC Türkçe’nin haberine göre, Türk Hava Kurumu (THK) bünyesinde 9 adet CL-215 model amfibik yangın söndürme uçağı bulunuyor. 5,5 ton su kapasitesine sahip bu uçaklar aynı zamanda helikopterlerden farklı olarak ateşin hava ile direkt temasını kesen köpük de taşıyor. THK bünyesindeki 9 adet uçağın 3’ü, yangın söndürmek için değil, diğer uçaklara acil zamanlarda parça tedarik edilebilmek için bulunduruluyor.

Diğer 6 uçağın arızalanması ve acilen parça temin edilmesi gereken durumlar için tedbir amaçlı yerde tutuluyorlar. Yangın söndürmek amacıyla üretilmiş uçaklar oldukları için denize, göle ve ırmağa inip su takviyesi yapabiliyorlar. Bir piste ihtiyaç duymaksızın, çevresinde 1,5 km’lik bir alan bulunan her türlü su alanına inip tekrar havalanabiliyorlar.

36 yıldır orman yangınlarına karşı Orman Bakanlığı THK ile ortak çalışıyordu. Dünya üzerinde 124 adet bulunan Kanada üretimi bu uçaklar da 10 yıldır Türkiye’de yangın söndürmek için kullanılıyordu. Fakat 2019’da Tarım ve Ormancılık Bakanlığı ihaleyi THK’ya vermediği için, yangınlarda CL-215 model yangın söndürme uçakları kullanılamaz hale geldi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir Milletvekili Atila Sertel, Türk Hava Kurumu’na ait 6 adet yangın uçağının hangarda yattığını, Tarım ve Orman Bakanı’nın ise Manavgat’ta iki gündür devam eden yangını adeta seyrettiğini söyledi. Sertel, “Sayın Bakana sesleniyorum; THK’nın 6 yangın uçağını devreye sokmalısınız. Kayyım atadınız. Hiç olmazsa kayyım sayesinde bu uçakları devreye sokun. Eğitilmiş pilotları yeniden işe alın. Ve Türkiye’deki orman yangınlarını artık durdurun” dedi.

******

“ORMAN YANGINLARI İLE MÜCADELE, UZMANLIK İSTER”

Mehmet Şakir Örs (Gazeteci / Yazar) –  Son günlerde, başta Manavgat olmak üzere, Akdeniz bölgesinde meydana gelen yangınlar, adeta yüreğimizi yaktı. Can kayıplarıyla birlikte; başta ormanlar ve yeşil alanlar olmak üzere, ülkemizin güneyinde önemli kayıplara yol açtı. Ülke ve halk olarak, acı bir felaket yaşadık.

Çıkan yangınların nedeni ne olursa olsun, küresel ısınmanın ve iklim sıcaklıklarının, önümüzdeki süreçte bu yangınları daha da artıracağı uzmanlarca öngörülüyor. Dolayısıyla, ormanların, yeşil alanların korunması ve olası yangınlarla etkili mücadele edilmesi sorunsalı, öne çıkıyor ve giderek daha da önem kazanıyor.

Orman yangınları ile mücadele, tam anlamıyla bir uzmanlık, deneyim ve yeterli donanım konusudur. Uzmanlık ve sürat ister. Bu nedenle de ciddi bir hazırlığı ve güçlü bir donanımı, sürekli hazır bulundurmayı zorunlu kılar. Son yangınlarda havadan müdahalede gerektiği ölçüde hızlı ve etkili olunamadığı, uzmanlar / gözlemciler tarafından ifade edilmektedir.

Yakın bir geçmişe kadar, orman yangınları ile mücadelede, Türk Hava Kurumu (THK) uçaklarından yararlanılmaktaydı. Tam anlaşılamayan ve kabullenilemeyen gerekçelerle, THK bu konuda devre dışı bırakılmıştır. Bizce, bu kararla yanlış yapılmıştır.

Sonuçta orman yangınlarının önlenmesi ve yangınla mücadele konusu, yeniden ele alınıp tümüyle gözden geçirilmelidir. Bu konuda, daha etkili olacak bütüncül bir politika / organizasyon oluşturulmalı ve orman yangınları ile mücadele yeniden yapılandırılmalıdır. THK’nın uzmanlığından, uçaklarından ve donanımından yararlanılmalıdır. Böylesi değerli ve deneyimli kurumlar sahiplenilmeli, yenilenip modernize edilmelidir.