Coğrafyanızı seçemezsiniz

9.6.2017
Büyült
Küçült
Haberi Yazdır

Ekonomi ile biraz  ilgilenenler bilirler, ekonomide bir teori anlatılırken, “diğer şartlar sabitken (Ceteris paribus) bir takım  koşullar oluştuğunda şöyle bir sonuç ortaya çıkar” şeklinde  bir  kuramsal yaklaşım vardır.

Aslına baktığınızda ise masa başı teorisyenlerinin aksine kalkınmış ülkelerin kalkınma serüvenlerinde iki ana unsur ön plana çıkmıştır.

Ülkeye para girişi sağla, ister sömürgelerin zenginliklerini ülkene taşı, ister ülkeleri kendine bağla, kredi ver, malını sat ihracattan köşeyi dön, ister ülkeleri savaştır ya da iç savaş çıkar savaşan taraflara silah sat. Ya da köle getirip tarlalarında çalıştır fark etmez.

İstikrarı sağla, ülkede siyasi stabilizasyonun sağlanması, faiz, kur dengesi sağlanması, yatırımcılar için güvenli bir habitat oluşturulması gibi konular.

Tarihimizin son iki yüzyıllık kesitine baktığımızda, dünya denkleminde oyun kurucu olmaktan ziyade oynanan oyunların kurbanı olan bir coğrafyanın parçası olduğumuz gerçeğiyle karşı karşıya kalıyoruz.

Geri kalmaya başladığımız bu tarih sayfasında, can havliyle yaptığımız tüm gelişme ve kalkınma çabaları planlı bir şekilde içten ve dıştan etkilerle akamete uğratılmıştır.

2013 yılı gezi olayları ile başlayan Türkiye’ye taarruz eylemleri öncesinde 1,73 dolar kuru 5,9 faiz oranı ve 12,5 milyar dolar doğrudan yatırım alan bir ülkeden bugünkü noktaya geldik. Doğrudan yatırımlarda büyük sapmalar oluşmasa da faiz kur dengelerinde sıcak para hareketlerinin etkisiyle büyük kırılmalar yaşandı, borsamız Mayıs 2013 tarihli zirvesini dört yıl sonra yeni egale etti. Faiz % 13’ler seviyesinde o günlere hayli uzak mesafede görünüyor, doları ise hiç sormayın.

İnsanlarımızın büyük kısmının her ne görüş ve düşüncede olurlarsa olsunlar, vatan sevgisinden, ülkesine bağlılığından, ortak yaşama iradesinden şüphemiz yok; ancak bir zenginliğe ulaşacaksak ve bu zenginliği millet olarak paylaşacaksak; toplumsal mutabakata ihtiyacımız var. Ancak bu şekilde belli noktalara yol almamız mümkün olabilir. Aksi takdirde kapımızda bekleyen felaketlerin ülkemizde yaşanması için bekleşen leş kargalarının ekmeğine yağ sürmüş olacağız.

Gelelim “ceteris paribus” meselesine; her ekonominin sayısız değişkenleriyle oluşturduğu şartlar ve etkenler farklıdır. Diğer değişkenler de asla sabit değildir.

Bizim için batının kalkınma modellemeleri, şartları ve dönemleri aynı değildir, vicdani ve psikolojik şartlarımız bile aynı değildir. Coğrafyamız aynı değildir, güvenlik şartlarımız aynı değildir, aidiyetlerimiz aynı değildir. Her ne kadar kabul etmesek de biz doğulu bir toplumuz ve batıya ekonomik olarak rakip olabilecek en güçlü ülkesiyiz. Tüm yapılanmamızı bu strateji üzerine yapmalıyız...

Kendi şartlarımızı kabul edip ülkeye katma değer yaratma adına bunları kullanabilmeliyiz, Suriyeli sığınmacılara yaptığımız yatırımı ülke ekonomisine dört beş kat fazlasıyla kazandırmak, Katar’la ya da İran’la diğer ülkeler arasında yaşanan krizin ülkemiz ekonomisine kazandıracaklarına odaklanmalıyız.

Ekonomilerin temel dürtüsü, tıpkı insan kalbinin kan ihtiyacı gibidir, para girişi varsa ekonomi çalışır, gelişir. Para kesilince başka komplikasyonlar üretmesi kaçınılmazdır.

Para piyasalarında bu hafta yatay başlamıştı, ancak Katar’la ilgili gelişmeler dolarda bir miktar harekete yol açtı ancak geçen hafta grafikle göstermiş olduğumuz 3,63 seviyesi yukarı geçilmeden 3,52 destek seviyesinden oluşan tepki ve salınım hareketi olarak kabul ediyoruz.

Bist 100 endeksi de kur hareketine bağlı olarak bir miktar dalgalandı ancak genel durumda henüz ciddi bir bozulma söz konusu değil. Yurtdışı borsalarının şişkin olması sebebiyle oralarda oluşacak sert geri dönüşler dikkatle izleniyor. Bist 100 endeksinden iki sıfır atılacağına kesin gözüyle bakanların 100,000 endeks beklentilerinin de sürdüğünü söylemek mümkün.

 

Twitter: @muratbilen1970

Mail     : muratbilen1970@hotmail.com

Her türlü hakkı saklıdır.

Yorumlar - Toplam ( 2 ) Yorum Yapıldı.

Adınız *

Yorum Yaz

yükleniyor...

 Yorumlar

Enver ÖZKAN

09.06.2017 - 16:42
Süper bir yazı olmuş. Bravo

Yeryüzündeki Dünya

09.06.2017 - 16:24
Çok teşekkür ederiz Murat Bey bilgilerinizi burda bizimle paylaştığınız için çok faydalı oluyor.Saygılar.
Yazarlar